Back to Top

Edicioni XVIII i Festivalit Ndërkombëtar te Poezisë “Ditët e Naimit”

POETI SEBASTIANO GRASSO - LAUREAT I ÇMIMIT “NAIM FRASHËRI”

Drejtori i Festivalit Shaip Emerllahu

(Shaip Eerllahu, drejtor i Festivalit dhe Visar Zhiti, kryetar i Jurisë së Festivalit)

Fitues i çmimit të madh "Naim Frashëri" të Edicionit XVIII të Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë "Ditët e Naimit" është poeti italian Sebastiano Grasso. Ky është vendim i Jurisë së Festivalit i përbërë nga poeti dhe përkthyesi Visar Zhiti (Shqipëri), Ndue Ukaj (Kosovë) dhe Xhelal Zejneli (Maqedoni). Drejtoria e Festivalit, gjithashtu ka shpalle laureatin e sivjetshëm edhe Anëtar Nderi të Festivalit. Festivali Ndërkombëtar i Poezisë “Ditët e Naimit” do të mbahet prej 16 – 19 tetor 2014, në qytetin e Tetovës.
Kjo u bë e njohur në një Konferencë shtypi të mbajtur më 15 shtator në Qendrën kulturore në Tetovë, nga kryetari i Jurisë së Festivalit, Visar Zhiti dhe drejtori i Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë "Ditët e Naimit", Shaip Emërllahu. Laureatë të mëhershëm të këtij festivali janë emra e njohur si: Ismail Kadare (Shqipëri), Desmond Egan (Irlandë), Thomas Tidholm (Suedi), Manlio Argueta (Salvador), Ali Podrimja (Kosovë), Fatos Arapi (Shqipëri), Athanase de Thracy (Bullgari), Lionel Ray(Francë), Abdelatif Laabi (Marok), Eva Lipska (Poloni), Tua Forstrom (Finlandë), Craig Czury (SHBA) etj.

Në edicionin e sivjetëm janë ftuar 40 poetë nga vende të ndryshme të botës si: SHBA, Argjentinë, Kolumbi, Danimarkë, Islandë, Gjermani, Francë, Itali, Poloni, Izrael, Greqi, Turqi, Iran, Kroaci, Slloveni, Bullgari, Serbi, Bosnjë dhe Hercegovinë, dhe poete shqiptare nga Mali i Zi, Shqiperia, Kosova dhe Maqedonia.

Lexo më tepër: Edicioni XVIII i Festivalit Ndërkombëtar te Poezisë “Ditët e Naimit”

Përfundoi Edicioni i XVII i Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit”

Përfundoi Edicioni i XVII i Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit”

 

DITËT E NAIMIT  E HAPËN SIPARIN NË TETOVË DHE E MBYLLËN NË TIRANË

 

 

1

Prej 17–20 tetor 2013, në Tetovë, në Krujë dhe në Tiranë u mbajt Edicioni i XVII i Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit”. Përgjatë tri ditëve u mbajtën aktivitetete të shumta letrare, artistike, kulturore dhe u bënë vizita të ndryshme në monumentet kulturore, historike dhe fetare. Në te morrën pjesë poetë nga vende të ndryshme të botës si: Athanase Vantchev de Thracy  (Francë), Stéphane D'Amour (Kanada), Letica Villagarcia (Meksikë), Juan A. Franqui (Portoriko), Xhuzepe Napolitano (Itali), Krystyna Lenkovska (Poloni), Lesia Mudrak (Ukraina), Sema Güler (Turqi), Klaus Handberg Kristensen (Danimarkë), Mischa Andriessen (Holandë), Françoise Roy (Kanada), Silke Liria Blumbach (Gjermani), Anton Baev (Bullgari), Slagjana Atanasova (Maqedoni), Marina Mijakovska (Maqedoni), Ramadan Musliu (Kosovë), Ndue Ukaj (Kosovë), Hajredin Kovaçi (Mali i Zi), Visar Zhiti (Shqipëri), Agron Tufa (Shqipëri), Delvina Kërluku (Maqedoni) dhe Norel Zaimi (Shqipëri).

2

Hapja ceremonisë festive të Edicionit të XVII të Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit” u bë me anë të ndezjes së fishekzjarreve dhe flakadanëve që bartnin vajzat dhe djemtë me veshje kombëtare shqiptare, para Qendrës së Kulturës "Naim Frashëri", në Tetovë. Drejtori i Festivalit, Shaip Emërllahu, laureati françez Athanase Wantchev de Thracy, një delegacion i Komunës së Tetovës dhe Kryegjyshi i Kryegjyshatës Botërore Bekatashiane, Baba Edmond Brahimaj, vendosën buqete lulesh para shtatores së poetit tonë kombëtar “Naim Frashëri”, i cili ndodhet në qendër të Tetovës.

3

 

Edicionin e XVII të Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit” e hapi drejtori i Festivalit, Shaip Emërllahu, i cili në mes tjerash, theksoi se, ‘Poezia i hap krah e më krah dritaret e paanësisë së botës sonë. Bën ngacmimin për të ardhur tek format e mënyrat e tjera, që të organizojmë dhe kuptojmë këtë realitet.

Lexo më tepër: Përfundoi Edicioni i XVII i Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit”

POETI ATHANASE DE THRACY - LAUREAT I ÇMIMIT “NAIM FRASHËRI”

Athanase de Thracy

Laureat i Çmimit të madh letrar "Naim Frashëri" të Edicionit XVII të Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë "Ditët e Naimit" është poeti i madh bullgar Athanase Wantchev De Thracy, i cili prej kohësh jeton në Paris. Ky është vendim i Jurisë së Festivalit i përbërë nga kryetari i jurisë Agron Tufa (Shqiperi), dhe anëtarët e jurisë Salajdin Salihu (Maedoni) dhe Ndue Ukaj (Kosovë). Laureat të mëhershëm të këtij festivali janë emra të njohur si: Ismail Kadare (Shqipëri), Desmond Egan (Irlandë), Thomas Tidholm (Suedi), Manlio Argueta (Salvador), Peter Poulsen (Danimarke), Fatos Arapi (Shqiperi), Ali Podrimja (Kosovë), Abdelatif Laabi (Marok/Francë), (Lionel Ray (Francë), (Ewa Lipska (Poloni), Tua Forstrom (Finlandë) etj.

Edicioni i 17 i Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit” do të mbahet prej 17 – 20 tetor në Tetovë, Frashër dhe në Tiranë.

Këtë e bëri të ditur në Konferencën per shtyp të mbajtur në Qendrën kulturore në Tetovë, drejtori i FNP "Ditët e Naimit", Shaip Emërllahu.

Në vazhdim, kryetari i jurisë, Agron Tufa lexoi motivimin e Jurisë, ku thuhet se, çmimi "Naim Frashëri" i jepet  poetit francez Athanas Vantchev de Thrasi, me motivimin:

“Për dehjen e kthjellët lirike me referenca dhe asociacione dë dendura verbale e joverbale nga traditat e lashta e moderne të kulturës botërore;

për ndjeshmërinë e pastruar të shqisës poetike në filtrimin e emocionit autentik të një heroi lirik të gjithëkohshëm, në komunikimin e tij permanent e të pandërprerë me natyrën dhe civilizimin;

Lexo më tepër: POETI ATHANASE DE THRACY - LAUREAT I ÇMIMIT “NAIM FRASHËRI”

Prej 14-17 tetor u mbajt Edicioni XIV i FNP 'Ditët e Naimit'

Prej 14-17 tetor u mbajt Edicioni XIV i FNP 'Ditët e Naimit'



EVA LIPSKA - LAUREATE E DITËVE TË NAIMIT



EvaLipska1
Laureatja Ewa Lipska pranon çmimin ‘Naim Frashëri’ nga drejtori Shaip Emërllahu

Mesi i tetorit është koha e zbritjes së poetëve botëror në qytetin tonë të studentëve. Kështu, prej 14-17 tetor, sivjet në ambientet e Universitetit Shtetëror të Tetovës u mbajt Edicioni i XIV i FNP 'Ditët e Naimit'. Në këtë festival të madh poetik të shqiptarëve u zhvillua një aktivitet i nduarduarshëm letrar, artistik, kulturor e muzikor. Në të morën pjesë një numër i madh poetësh nga bota si, Jennifer Greene (SHBA), Thorr Stefanson (Islandë), Nicole Kage Florentiny (Martinike), Nina Malinovski (Danimarkë), Giuseppe Napolitano (Itali), Eva Lipska (Poloni), Eugeniusz Masovjetszki (Poloni), Amir Or (Izrael) Sabahudin Hadxhialiç dhe Azur Salihoviç (Bosnjë dhe Hercegovinë) Biba Ismail (Turqi), Roman Kisiov dhe Poli Mukanova (Bullgari), Athanas Vantchev de Thracy (Francë), Vladimir Martinovski dhe Burhanedin Xhemaili (Maqedoni) etj. Si dhe poetë nga e gjithë gjeografia shqiptare, si Sadik Bejko, Agron Tufa dhe Alisa Velaj nga Shqipëria, Abdullah Konushevci, Mexhit Mehmeti, Naime Beqiraj nga Kosova etj. 

EvaLipska2

Si gjithmonë, FNP 'Ditët e Naimit' edhe sivjet në edicion të saj botoi antologjinë e poetëve pjesëmarrës të Festivalit, vëllimin poetik të poetit italian, Giuseppe Napolitano, 'Përgjërimi i kohës' dhe të poetit nga Tirana, Agron Tufa, 'Gjurmë në rrjedhë', të cilët edhe u përuruan në kuadër të programit në ambientit e produksionit 'Oda' në Qendrën e Kulturës 'Naim Frashëri'. 

Lexo më tepër: Prej 14-17 tetor u mbajt Edicioni XIV i FNP 'Ditët e Naimit'

Përfundoi Edicioni i XVI i Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit”

Përfundoi Edicioni i XVI i Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit”

DITËT E NAIMIT  E HAPËN SIPARIN NË TETOVË DHE E MBYLLËN NË PRISHTINË

 

perf1

Konferencierja e Festivali, Verjana Abazaj

Prej 18–21 tetor, në Tetovë, në Prizren dhe në Prishtinë u mbajt Edicioni i XVI i Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit”. Ky shenjues kulturor u zhvillua në 100 vjetorin e Shpalljes së Pavarësisë së shtetit shqiptar në bashkëpunim me Universitetin Shtetëror të Tetovës dhe me PEN Qendrën e Kosovës. Brenda tri ditëve u mbajtën një sërë aktivitetetesh letrare, artistike dhe kulturore. Në te morrën pjesë mbi 30 poetë nga vende të ndryshme të botës si: SHBA, Argjentinë, Finlandë, Norvegji, Danimarkë, Holandë, Gjermani, Itali, Francë, Spanjë,  Marok, Indi, Ukrainë, Algjeri, Bullgari, Turqi, Slloveni, si dhe nga e gjithe hapsira shqiptare.


perf2

Anëtarët e SHKA ‘Jehona e Sharrit’ me flakadan në duar para Qendrës së Kulturës

Çelja festive e siparit të Edicionit të XVI u bë me anë të ndezjes së fishekzjareve para Qendrës së Kulturës ‘Naim Frashëri’ në Tetovë, ku ndodheshin dhjetra dashamirë të poezisë dhe kulturës. Në fillim, drejtori i Festivalit Shaip Emërllahu, laureatja e këtij edicioni Tua Forsstrom, kryetari i LSHK-së Adem Demaçi, nga rektori i USHT-së prof. dr. Vullnet Ahmeti, u vendosën buqete lulesh para shtatores së poetit tonë kombëtar  Naim Frashëri, që ndodhet në qendër të Tetovës, e të cilin Drejtoria Festivalit e pat ngritur në 100 vjetorin e vdekjes së tij. Pastaj, në foajenë e Qendrës së Kulturës u hap ekspozita “100 Vjet Pavarësi” e piktorit Miftar Mehmeti.

perf3

Poetët dhe publiku në sallë

Hapja solemne e Edicionit të XVI të Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit” u bë nga drejtori i Festivalit, Shaip Emërllahu, i cili në mes tjerash, tha se, ‘Në rrugëtimin 16 vjeçar të Festivalit, janë ngritur dhjetra ura diologimi brenda njerëzve të letërsisë, artit dhe kulturës shqiptare, por edhe të kësaj bote shpirtërore shqiptare me ate të huaj. Ndërkomunikimi përmes një infrastrukture të një shënjuesi të këtij formati kulturor dhe letrar, me letërsitë e tjera, ka bërë që shikimi shqiptar për letërsinë, për poezinë, pra për artin dhe kulturën në përgjithësi të formulojë edhe qasje të tjera që qarkullojnë me kohën.

perf4

Drejtori Shaip Emërllahu hap Edicionin e XVI të FNP ‘Ditët e Naimit

Këtë edicion, me një fjalë përshëndetëse iu drejtua të pranishmëve edhe kryetari i Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës, shkrimtari dhe atdhetari, Adem Demaçi, i cili pasi uroi organizatorët vlerësoi rolin e Festivalit në krijimin e urave të komunikimit me botën, u ndal edhe në disa çështje që e tangojnë sot mbarë hapësirën shqiptare.

perf5

Rektori i USHT-së, prof. dr. Vullnet Ahmeti

Ndërkaq, rektori i Universitetit Shtetëror të Tetovës, prof. dr. Vullnet Ahmeti, në fillim të fjalës së tij përgëzoi Drejtorinë e Festivalit, për punën vetëmohuese dhe theksoi se, duke nderuar për çdo vit prijësin më emblematik të Rilindjes Kombëtare, nderojmë edhe veten tonë, pasi ky festival prestigjioz, tani më njihet jo vetëm në vendin tonë dhe rajon, ku pjesëmarrja e poetëve të njohur nga të gjitha kontinentet e botës, ka bërë që manifestimi letrar ,,Ditët e Naimit” të shndërrohen në ngjarje kulturore ndërkombëtare. Ai, nga të gjithë ne, meriton vëmendjen e duhur dhe respektin e veçantë. USHT, edhe në të ardhmen, do t’i mbështesë aktivitetet e kësaj natyre e sidomos ata që kanë të bëjnë me historinë, shkencën dhe kulturën shqiptare.

perf6

Mohammed el Amroui (Marok / Francë)

Ndërkaq, në orën letrare ‘Globi poetik’ poetë të shumtë lexuan poezitë e tyre. Drejtori i Festivalit, Shaip Emërllahu, ia dorëzoi çmimin e madh ‘Naim Frashëri’ dhe ia ndau titullin Anëtar Nderi të Festivalit, laureates nga Finlanda, Tua Forsstrom

.perf7

Adem Demaçi shpallet Anëtar Nderi i Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë ‘Ditët e Naimit’

Po ashtu, Drejtoria e Festivalit në këtë jubile të 100 vjetorit të kurrorëzimit të përpjekjeve të shqiptarëve për mëvetësi i dha titullin Anëtar Nderi të Festivalit, shkrimtarit dhe atdhetarit, Adem Demaçi. Të kujtojme se, titullin Anëtarë Nderi të Festivalit deri me sot, e kanë marrë shkrimtarët dhe intelektualët e njohur, si Ismail Kadare, Desmond Egan (Irlandë), Thomas Tidholm (Suedi), Manlio Argueta (Salvador), Abdellatif Laabi (Marok), Peter Poulsen (Danimarkë), Lionel Ray,  (Francë), Eva Lipska (Poloni), Craig Czury (SHBA) etj .

Në ditën e dytë të Programit, në amfiteatrin e USHT-së, u përurua laureatja, Tua Forsstrom. Për veprën e saj foli kryetari i Jurisë, prof. dr. Ymer Çiraku, ndërsa rektori Vullnet Ahmeti ia ndau asaj logon e Universitetit.

perf8

Moment nga përurimi i laureates, Tua Forsstrom në  USHT

Sipas programit, poetët vizituan Teqen Arabati Baba në Tetovë, ku drejtuesit shpirtëror të kësaj teqeje shtruan një drekë për nderë të poetëve.

Në pasditen e ditës së dytë të Festivalit poetët shkuan në Prizren, ku mbajtën orën letrare ‘Poetë dhe vargje’ dhe vizituan Lidhjen Shqiptare të Prizrenit e monumentet tjera kulturore e historike të tij.

Ndërkaq, në Teatrin Kombëtar të Kosovës në Prishtinë u mbajt nata finale e Festivalit, ku ata i përshëndeti Zv.Ministri i Kulturës, Rinisë dhe Sporteve, z. Hajdin Abazi dhe kryetari i PEN Qendrës së Kosovës, Basri Çapriqi.

perf9

Poetja Hearth H.Thomas (SHBA) në Teatrin Kombëtar në Prishtinë

Në orën e madhe letrare ‘Meridiane poetike’ u ndanë çmimet tjera letrare të Festivalit. Kështu, çmimi  i rëndësishëm për karriere letrare ‘Ditët e Naimit’ iu nda poetit shqiptar, Rudolf Marku, çmimi për vlera të veçanta poetike ‘Menada’ iu dha poetit maroken, Mohammed el Amroui, çmimi letrar për ciklin më të mirë të poezive, ‘Oaeneumi’, e mori Donika Dabishevci dhe ‘Qiriu i Naimit’ shkoi në duart e poetes ukrainase, Anna Bagriana.

Drejtoria e Festivalit, edhe në këtë edicion botoi antologjinë e poezive të poetëve pjesëmarrës ‘Ëndërr e shituar’, të përgatitur nga Shaip Emërllahu dhe librin poetik të poetit algjerian Nouar Abidi, me titull ‘Tetova, kjo grua e bukur’. Këtë libër e ndihmoi Logos A, të cilin Drejtoria gjen rastin që ta përshëndes.

Hapja e Edicionit të XVI të FNP “Ditët e Naimit” u transmetua drejtëpërdrejtë në Televizionin shtetëror të Maqedonisë - Programi në gjuhën shqipe, kurse mbyllja e Festivalit, u transmetua nga Radiotelevizioni i Kosovës.

Festivali u mbështet nga Ministria e Kulturës e Maqedonisë dhe Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sporteve e Republikës së Kosovës, T mobile, Euro Proekt, Dino, Emka, Arbi, Hit Oil.

Festivalin e ndihmuan edhe agjensia tursitike ‘Euroturist’ dhe SHKA ‘Jehona e Sharrit’.

Artan Arsllani

 

 

DITËT E NAIMIT – FESTË E POEZISË DHE KULTURËS


Craig Czury duke marrë Çmimin nga drejtori Shaip Emerllahu

Prej datës 20-23 tetor, në Tetovë, u mbajt Edicioni i XV i Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit”.  Në te morrën pjesë poetë nga vende të ndryshme të botës si: SHBA, Anglia, Holanda, Danimarka, Italia, Zvicra, Spanjë, Polonia, India, Malta, Izraeli, Ukraina, Bullgaria, Serbia, Mali i Zi, Shqipëria, Kosova, Maqedonia. Hapja e siparit të kësaj feste të poezisë dhe kulturës u bë përmes ndezjes së fishekzjarreve dhe vendosjes së luleve te shtatorja e poetit kombëtar shqiptar Naim Frashėrit, në 111 vjetorin e vdekjes. Buqete me lule vendosën drejtori i Festivalit, Shaip Emërllahu dhe laureati i këtij edicioni, poeti amerikan Craig Czury. Ndërkaq, anëtarët e SHKA ’Jehona e Sharrit’ para Qendrës së Kulturës ekspozuan veshjet kombëtare shqiptare me flakadanët e ndezur në duar. E gjithë kjo si, dhe hapja e festivalit u ndoq në transmetim të drejtëpërdrejtë në Televizionin shtetëror – Programi në gjuhën shqipe.
alt

Edicionin e XV e hapi drejtori i Festivalit, Shaip Emërllahu, i cili në mes tjerash tha se:

’Ditët e Naimit’ është operatori i parë poetik dhe kulturor shqiptar, i cili në krye të herës, e gjykoi si të domosdoshme rivendosjen e një infrastrukture moderne ndërkomunikimi me kulturën dhe letërsinë shqiptare, si dhe ate të huaj. U ngrit para 15 vitesh në këtë cep të gjeokulturës sonë, duke u bë prurësi dhe përhapësi i llojit të vet, ku kryefjala është poezia, art ky që shumë mirë di t’i lidhë popujt. Projektshënjuesi kulturor ‘Ditët e Naimit’ paraqet formën e vetëdijes sonë globaliste për të komunikuar, ruajtur dhe afirmuar identitetin tonë kulturor e shoqëror. E gjithë kjo, provon se letërsisë, kulturës dhe qytetërimit tonë, me hapa të përshpejtuar i duhet të rivendosë urat tradicionale të shkëputura të komunikimit me botën’.
alt

Në vazhdim Emërllahu theksoi se, ‘nën dritën e një formatimi të ri global, këtyre modeleve të interkomunikimit iu nevojitet një rishikim, pra një kod që do t’iu përgjigjet kërkesave, të cilat i dikton kjo epokë unifikuese. Për t’u bërë një materializim i tërë kësaj, duhet që ky Festival të jetë pjesë e sistemit me buxhet të siguruar. Kështu, duke u lexuar drejt roli dhe rëndësia e këtij Festivali të rëndësishëm kulturor e letrar, sivjet Qeveria ate e ka futur në programin e saj, ku merr përsipër t’i siguroj mbështetje programore, pra ai do të ketë buxhet të garantuar. Ne duke shfrytëzuar këtë jubile, gjyjkojmë si mundësinë më të mirë për të përshëndetur këtë akt të drejtë të Qeverisë. Gjithashtu, tani kur jemi te kurorëzimi i një pune, përpjekje dhe sakrifice 15 vjeçare të anëtërëve të Drejtorisë dhe bashkëpunëtorëve të shumtë të Festivalit, dua të çoj një falenderim dhe një përgëzim deri te ta, për ta zbutur sadopak atë lodhje e sfilitije të asaj rruge të gjatë, jo të lehtë, por gjithsesi e drejtë’.

Në orët letrare të festivalit u prezentuan poetët e ardhur nga vende të ndryshme si: Craig CZURY (SHBA), Diti RONEN (IZRAEL), Richard BERENGARTEN (ANGLI), Gustavo VEGA (SPANJË), Marianne LARSEN (DANIMARKË), Jan Baeke (HOLANDË), Samira BERGMAN (ZVICËR), Krystyna LENKOWSKA (POLONI), Xhuzepe NAPOLITANO (ITALI), Anna BAGËRJANA (UKRAINË), Sabahudin HAXHIALIÇ (BOSNJË DHE HERCEGOVINË), Kristiana STANKOVA (BULLGARI), Nevena KOKANOVIÇ (SËRBI), Ndue UKAJ dhe Ag Apolloni (KOSOVË), Agron TUFA (SHQIPËRI), Haxhi SHABANI (MONTENEGRO), Salajdin SALIHU, Lulëzim HAZIRI, Hrito PETRESKI, Ekrem AJRULI, Ivan ANTONOVSKI dhe Delvina KËRLUKU (MAQEDONI),

alt

Në ditën e dytë të Festivalit, poetët shkuan në Universitetin Shtetëror të Tetovës, ku drejtori i Festivalit Shaip Emërllahu, laureati Craig Czury dhe kryetari i Jurisë, Agron Tufa, u pritën nga rektori prof. dr. Agron Reka. Më pas, në amfiteatrin e USHT-së, u bë përurimi i laureatit nga SHBA, Craig Czury. Rektori, prof. Dr. Agron Reka, në fjalën e tij, tha se, poetët që vijnë nga të gjitha meridianët e botës, përpos nderit që i bëjnë USHT-së,  në këtë mënyrë, ata nuk e nderojnë vetëm krijimtarinë poetike, por edhe figurën e rilindësit tonë të madh, Naim Frashëri, vendin tonë, neve si nikoqirë dhe të gjithë dashamirët e fjalës artistike. Gjithashtu, ai Drejtorisë së Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë ,,DITËT E NAIMIT” i shprehi falënderime, që pjesën më të bukur të këtij Festivali e organizojnë në ambientet e Universitetin Shtetëror të Tetovës, duke uruar që ky bashkëpunim të vazhdojë edhe në të ardhmen. Më pas, laureati i Festivalit të këtij edicioni, iu përgjigj pyetjeve të kryetarit të jurisë, por edhe studentëve dhe profesorëve që kishin të bënin me natyrën e shkrimit të tij poetik, poezinë dhe letërsinë amerikane.
alt

Në fund, për kontributin në afirmimin e letërsisë, artit dhe kulturës, rektori, prof. dr. Agron Reka, poetit amerikan Craig Czury ia dorëzoi emblemën e Universitetit. Sipas programit të Festivalit, në Bibliotekën e Universitetit të Evropës Juglindore u mbajt ora letrare ‘Poetë dhe vargje’. Në ditën e fundit të Festivalit, në lokalin për art ‘Oda’ u përuruan vëllimi me poezi i poetit nga Ulqini, Haxhi Shabani ‘Jam ai që nuk jam’ dhe libri me vështrime kritike i kritikut Remzi Salihu, “Provokime metaforike”.  Për librin e parë, foli kritiku dhe studjuesi Ndue Ukaj, ndërsa për të dytin filozofi tetovar, Bujar Plloshtani.
alt

Në orën e madhe letrare “Meridiane poetike”, që u mbajt në sallën e madhe të Qendrës së kulturës ‘Naim Frashëri’, krijimet e tyre i lexuan poetët e shumtë pjesëmarrës, u ndanë çmimet letrare të Festivalit, si dhe u shpallën Anëtarët e Nderit. Juria e përbërë nga Agron Tufa (kryetar), Haxhi Shabani dhe Salajdin Salihu, çmimin letrar ’’Naim Frashėri’’ ia ndan poetit nga SHBA, Craig Czury. Drejtoria, atij, ia akordoi edhe titullin e lartë Anëtar Nderi, titull që e mbajnë emra të njohur të letërsisë shqipe dhe asaj botërore si; Ismail Kadare, Desmond Egan (Irlandë), Abdellatif Laabi (Marok), Lionel Ray France), Eva Lipska (Poloni) Zef Skiro di Maxho (Itali), Manlio Argueta (Salvador), Erik Stinus (Danimarkë), Thomas Tidholm (Suedi), Peter Poulsen (Danimarke), Aleksandër Zoto (Francë), etj.
alt

Fitues i çmimit letrar “Menada” u shpall poeti anglez, Riachard Berengarten, çmimi “Oeneumi” iu nda poetes izraelite Diti Ronen, çmimi “Qiriu i Naimit” iu dha poetit shqiptar Ndue Ukaj, ndërsa çmimi special shkoi te poeti spanjoll, Gustavo Vega.  Ndërkaq, Anëtarë Nderi i Festivalit u shpallën përveç laureatit edhe poetët Xhuzepe Napolitano nga Italia dhe Diti Ronen nga Izraeli.
alt

Edhe këtë vit Festivali botoi antologjinë e poetëve pjesëmarrës të përgatitur nga Shaip Emërllahu dhe e përkthyer në shqip nga poetja gjermane Silke Liria Blumbach, me titull “Rizgjimi i lutjes’’. Skena e Festivalit u ideua nga piktori Savash Veliu. Sonzor të këtij edicioni ishin Telekomi i Maqedonisë, hotel EMKA, logos-A, Renova, Fondacioni ‘Dauti’, Restorani ‘Arbi’ dhe ‘Matoshi’. Festivalin e ndihmuan, edhe Agjensionet turistike ‘Euroturist’ dhe ‘Bashkimi turs’,  SHKA ‘Jehona e Sharrit’, ‘Albanian translation’ etj.

alt

EWA LIPSLA – LAUREATE E ÇMIMIT TE MADH NAIM FRASHËRI

Konferencë shtypi e Drejtorisë së FNP Ditët e Naimit

EWA LIPSLA – LAUREATE E ÇMIMIT TE MADH NAIM FRASHËRI

Sot në Qendrën e Kulturës në Tetovë, Drejtoria e Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit”, mbajti konferencë shtypi, ku drejtori Shaip Emërllahu dhe kryetari i jurisë prof. Dr. Ymer Çiraku njoftuan mbi laureatin e Edicionit të katërmbëdhjetë që është poetja e njohur polake dhe evropiane Eva Lipska. Më herët me çmimin “Naim Frashëri” janë lauruar edhe poetët e njohur Ismail Kadare, Desmond Egan (Irlandë), Abdylatif Labi (Marok), Lionel Rej (Francë), Tomas Tidholm (Suedi), Peter Poulsen (Danimarkë), Manlio Argueta (Salvador) etj.

Laureatja_Ewa_Lipska

Laureatja Ewa Lipska

Drejtoria gjithashtu laureaten e sivjetme Eva Lipska e ka shpallur edhe anëtar nderi të Festivalit. Kryetari i jurisë prof. Dr. Ymer Çiraku, në këtë konferencë për shtyp lexoi motivimin për dhënien e çmimit të madh të festivalit, poetes së njohur polake Eva Lipska.

Lexo më tepër: EWA LIPSLA – LAUREATE E ÇMIMIT TE MADH NAIM FRASHËRI

TETOVA – CENTRE OF WORLD POETRY

Tetovë: Edicioni i XIII i Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “DITËTE NAIMIT”

 

TETOVA - QENDRA E LIRIKËS BOTËRORE

 

Tetova për tri ditë rresht ishte qendër e aktiviteteve të ndryshme letrare, e artit pamor, e artit muzikor, e revysë së etnografisë shqiptare, e përurimit të librave, e vizitave monumenteve kulturore të qytetit etj. Aty, prej 15-18 tetor 2009, u mbajt Edicioni i XIII i Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “DITËTE NAIMIT”. Në te morën pjesë afro 40 poetë nga vende të ndryshme të botës, si nga SHBA, Danimarka, Franca, Gjermania, Italia, Kanadaja, Kroacia, Islanda, Izraeli, Turqia, Bosnja dhe Hercegovina, Bullgaria etj, si dhe poetë shqiptarë nga Kosova, Shqipëria dhe Maqedonia.
Ceremonia e hapjes së Festivalit filloi të enjten e 15 tetorit, para Qendrës së Kulturës “Naim Frashëri” me anë të një koreografie të bukur fishekzjarresh që mbuluan për ca kohë qiellin në Tetovë, vendosjes së kurorave me lule nga ana e laureatit të Festivalit Lionel Ray, drejtorit të Festivalit Shaip Emërllahu, dhe poetit të njohur shqiptar Besnik Mustafaj, si dhe revysë së veshjeve kombëtare shqiptare nga ana e anëtarëve të SHKA “Burimet e Sharrit” të cilët mbanin në duar flakadanët e ndezur.

Në platonë e Qendrës Kulturore ‘Naim Frashëri’ u hap ekspozita e pikturave “Pelikani” të piktorëve nga Ballkani, që u ndihmua nga ‘Andore’. Për pikturat e piktorëve nga Greqia, Rumania, Shqipëria, Kosova dhe Maqedonia folën piktori i njohur Savash Veliu dhe Julia Janku. Më pas në Sallën e madhe u hap sipari i Edicionit të XIII të Festivalit Ndërkombetar të Poezisë “Ditët e Naimit” nga ana e drejtorit të festivalit Shaip Emërllahu, i cili mes tjerash tha, se:

Të gjitha ata që kanë përcjellë rrugëtimin e këtij Festivali kanë parë këmbngulësinë tonë të pandërprerë që Tetovën ta kthejmë në një qendër të lirikës botërore. Sinqerisht, sa vjen e më përforcohet bindja se materializimi i kësaj ideje gjithnjë më shumë mban. Jo vetëm se aksidentet historike, tradita e këtushme e shkrimit poetik dhe dashuria për këtë lloj arti e fuqizojnë këtë gjykim, porse shikimi para flet për vlerat gjithnjë e më të domosdoshme të kësaj forme komunikimi. Që ky kremtim të ketë bekimin e Diellit, udhës pasuruam  këtë eveniment edhe me artet tjera si, ate pamor dhe ate muzikor, po të karakterit ndërkombëtar. 

Poezia është feja jonë intelektuale, mënyra jonë e të jetuarit, thotë në një intervistë laureati ynë Lionel Ray. Kështu, në kërkim të pasurimit të kësaj jetese, asaj iu dhanë profile tjera... ku një prej tyre janë edhe takimet e ketij lloji, siç është Festivali Ndërkombëtar i Poezisë DITËT E NAIMIT, ku nevoja për të dalë nga vetja dhe për të shkuar drejt njëri-tjetrit, vëllait të huaj është shumë e madhe...

Më pas një fjalë përshëndetëse paraqiti shkrimtari Besnik Mustafaj, i cili nënvizoi se ky festival i bën nder letërsisë shqiptare dhe vet Tetovës. Më tej, ai përgëzoi drejtorin e festivalit, i cili tash 13 vjet mbledh në Tetovë poetët nga gjithë bota, duke afirmuar kulturën shqiptare, duke ngritur ura bashkëpunimi me letërsitë dhe poetët e shumtë nga vende të ndryshme të botës.

Në orën e madhe letrare “Globi poetik” krijimet e tyre letrare lexuan poetët si: Jorgen SONNE (DANIMARKË), Robert  Murray DAVIS (SHBA), Jean-Luc WAUTHIER (BELGIJIKË), Besnik MUSTAFAJ (SHQIPËRI), Lionel RAY (FRANCË),  Amir OR (IZRAEL), Anton BAEV (BULGARI), Vesna PRESNJAK (KROACI), Silke BLUMBACH (GJERMANI), Laure CAMBAU (FRANCË), Mirza ČARDAKLIJA (BOSNJË dhe HERCEGOVINË), Slavco KOKLOVSKI (MAQEDONI), Jeton KELMENDI (KOSOVË), Sabri KUSKONMAZ (TURQI), Xhuzepe NAPOLITANO (ITALI), Valerio ORLIC (KROACI), Agron TUFA (SHQIPËRI), Jim WARNER (SHBA), Irene VALLONE (ITALI), Tatiana YTOVA (BULLGARI), Azem QAZIMI, Hristo PETRESKI, Ekrem AJRULI dhe Lulëzim HAZIRI (MAQEDONI).

Në këtë orë letrare, kryetari i Jurisë, dr. Agron Tufa ka lexuar motivimin e dhënies së çmimit për vlera të larta artistike, ndërkaq drejtori i Festivalit, Shaip Emërllahu ia ka dorëzuar oskarin e çmimit letrar “Naim Frashëri” dhe ia ka akorduar titullin Anëtar Nderi i Festivalit, poetit të njohur francez, akademik Lionel Ray.

Në ditën e dytë të Festivalit, në Sallën e Madhe të Rektoratit të Universitetit Shtetëror të Tetovës para një auditoriumi të madh studentësh e pedagogësh është përuruar laureati Lionel Ray. Në fjalën përshëndetëse rektori i këtij universiteti, doc. dr. Agron Reka, theksoi se, universiteti ynë përveç aktiviteteve nga sfera e arsimit dhe shkencës, përherë ka shprehur gatishmëri edhe për shënimin e ngjarjeve të rëndësishme kulturore, artistike dhe letrare, siç është dhe prezantimi i sotëm i laureatit të çmimit letrar “Naim Frashëri”, zotëri Lionel Ray. Me këtë rast, e përgëzojmë Jurinë e Edicionit të XIII të Festivalit “Ditët e Naimit“, që çmimin e sivjetmë letrar  ,,Naim Frashëri” ia ndau poetit të madh francez  Lionel Ray. Ky çmim, e nderon laureatin, letërsinë franceze, si dhe inkurajon veprimtarinë e gjithmbarshme krijuese, sidomos gjeneratat e reja të krijuesve.  Mu për këtë, stafi drejtues i Universitetit tonë i mbështet ngjarjet të tilla kulturore, të cilat i bashkojnë kulturat e ndryshme, i afrojnë njëra me tjetrën përmes urave të komunikimit dhe u mundësojnë popujve  të ndryshëm të botës të krijojnë miqësi të reja mes vete. Po ashtu, rektori Agron Reka, Drejtorisë së Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit” i  shprehu falënderime për dëshirën e tyre që një aktivitet të këtillë ta organizojnë në ambientet e Universitetit Shtetëror të Tetovës. Mbetem me shpresë që kjo traditë e bashkëpunimit të vazhdojë edhe në të ardhmen. Uroj që ta vazhdoni me sukses misionin e ambasadorëve të kulturës dhe veprimtarive intelektuale. Laureatin e sivjetmë të çmimit letrar ,,Naim Frashëri”, Lionel RAY, e përgëzoj në emër të stafit udhëheqës, të profesorëve dhe studentëve të USHT-ës për marrjen e këtij çmimi letrar dhe i dëshiroj suksese të reja në punën e tij theksoi rektori Agron Reka.

Akademiku dhe poeti francez, Lionel Rey, i cili është fitues i sivjetmë i çmimit “Naim Frashëri” është shprehur: “Fillimisht dëshiroj t’ju them se, jam shumë i impresionuar nga pritja e ngrohtë që më është bërë mua në Maqedoni e veçanërisht nga bashkësia shqiptare. Jam shumë i lumtur për këtë çmim sepse kam një admirim të madh për shkrimtarin shqiptar Ismail Kadare. E njoh mirë Kadarenë, takohemi ndonjëherë dhe është kënaqësi e madhe për mua të lexoj veprën e tij”, deklaroi shkrimtari Lionel Rey.

Në fund rektori i USHT-së Agron Reka, kësaj figure të madhe letrare franceze Lionel Ray-t, ia dorëzoi një gravurë me emblemën e Universitetit të Tetovës.

Më pas, kryetari i jurisë dr. Agron Tufa ka zhvilluar një bashkëbisedim me fituesin e çmimit ‘Naim Frashëri’ Lionel Ray, i cili më pas ka lexuar vargjet e tija.

Në USHT, laureatit dhe të gjithë poetëve pjesëmarrës në këtë festival, iu bë një pritje e ngrohtë nga ana e studentëve, profesorëve dhe vet udhëheqësia e Universitetit.

Sipas programit të Festivalit, në një nga sallat e Universitetit të Evropës Juglindore, është mbajtur ora letrare ‘Poetë dhe vargje’. Atje, pasi të pranishmit i ka përshëndetur dekani i Fakultetit të Gjuhëve dhe Kulturave prof. dr. Vehbi Bexheti, poetët e ardhur nga vende të ndryshme kanë lexuar krijimet e tyre dhe kanë vizituar bibliotekën e këtij universiteti “Maks Van der Shtul”.  

Pasdite, poetët kanë vizituar teqenë Arabati Baba, ku udhëheqësi i komunitetit bektashian në Maqedoni, Baba Edmond Brahimaj ju ka folur mbi historikun e kësaj teqeje dhe për vet bektashizmën.

Në ditën e tretë, në orët e paraditës në Këndin Amerikan në Tetovë janë përuruar librat e edicionit botues të Festivalit; vëllimin poetik në gjuhën angleze “Life’s rags” i autorit Shaip Emërllahu dhe ditari poetik i poetit italian Xhuzepe Napolitano, me titull ‘Ditët e Naimit’. Për këto dy vepra kanë folur studjuesi i letërsisë, poeti amerikan Robert Murray Davis dhe kritiku letrar, poeti Agron Tufa etj.

Në orën e madhe letrare "Meridiane poetike" janë lexuar poezi dhe janë ndarë çmimet letrare të Festivalit. Fitues i çmimit letrar "Menada" është shpallë poeti nga Belgjika, Jean-Luc Wauthier, poeti Besnik Mustafaj është lauruar me çmimin letrar "Oeneumi" dhe poetit nga Maqedonia, Hristo Petreski i është dhënë çmimi "Qiriu i Naimit".

Në këtë edicion Anëtar Nderi të Festivalit janë shpallur përveç laureatit Lionel Ray, edhe poeti amerikan Robert Murray Davis dhe poeti shqiptar Besnik Mustafaj.

Edhe sivjet, drejtoria e Festivalit botoi antologjinë e poetëve pjesëmarrës të përgatitur nga Shaip Emërllahu dhe të përkthyer në gjuhën shqipe nga poetja Silke Liria Blumbach me titull "Në gojën e lindjes’’

Hapja dhe mbyllja e Edicionit të XIII të Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë ’’Ditët e Naimit’’ drejtëpërsëdrejti u transmetua në televizionin shtetëror.

Skenën impozante e ideoi piktori Savash Veliu.

Festivalin e mbështeti Ministria e Kulturës, Komuna e Zhelinës, e Tearcës, e Gostivarit dhe e Bogovinjës.

Sponzor të Festivalit ishin firmat “Vezë Sharri”, “Emka Petrol”, “T-mobile”, “Hit Oil”, “Euro Lesnina”, “Delfin”, “Emporium” dhe “Les Komerc”. Festivalin e ndihmuan edhe Agjensioni turistik “Euro Turist”, “Bashkimi Turs” nga Tetova, Qendra e Kulturës, Aleanca Franceze, Këndi Amerikan etj.

 

A. Arsllani

 

Lionel Ray


lionel2

Biography

Born of a Breton father and a Walloon mother, he spent his childhood in the town of Mantes-la-Jolie.

He published several collections under his real name, Robert Lorho, Associate of French language and literature professor at the Lycee Chaptal Khâgne.In 1970, he took the pseudonym of Lionel Ray. Lionel Ray is president of the Mallarmé Academy, he is also a member of committees of the journal la revue Europe, and Aujourd'hui.

He teaches creative writing at the University of Paris-Sorbonne 4 .
He is a father of four children from his first two marriages: Anne, Frank, Adrien, and Philippe Lorho. He lives in Paris with his wife Sumana Sinha; she published her first novel in French Fenêtre sur l'abîme.

Awards

  • 1981 Mallarmé prize
  • 1995 Goncourt Prize for poetry
  • 2001 Société des gens de lettres Grand Prize, for Pages d'ombre: poèmes.
  • Kowalski Prize of the city of Lyon
  • Guillevic Prize of the city of Saint-Malo

Works

  • Les Métamorphoses du biographe ; suivi de la parole possible. – Gallimard, 1971, 131 p.
  • Lettre ouverte à Aragon sur le bon usage de la réalité. – Paris : Les Éditeurs français réunis, 1971, 111 p.
  • L’Interdit est mon opéra. – Gallimard, 1973, 116 p.
  • Arthur Rimbaud. - Seghers (Poètes d’aujourd’hui), 1976, 183 p. Nouvelle édition 2001.
  • Partout ici même. – Gallimard, 1978, 191 p.
  • Aveuglant aveuglé. – Saint-Laurent-du-Pont : Le Verbe et l’empreinte, 1981, np.
  • Le Corps obscur. – Gallimard, 1981, 112 p.
  • Nuages, nuit : poèmes. – Gallimard, 1983, 123 p.
  • Empreintes. - Saint-Laurent-du-Pont : Le Verbe et l’empreinte, 1984, [6 p.].
  • L’Inaltérable. - Saint-Laurent-du-Pont : Le Verbe et l’empreinte, 1984, [3 p.].
  • Voyelles et consonne. - Saint-Laurent-du-Pont : Le Verbe et l’empreinte, 1984,
  • Approches du lieu ; suivi de Lionel Ray et l'état chantant par Maurice Regnaut. – Moulins : Ipomée, 1986, 115 p.
  • Le nom perdu : poèmes. – Gallimard, 1987, 127 p.
  • Une sorte de ciel : poèmes. – Gallimard, 1990, 114 p. (Prix Artaud)
  • Comme un château défait : poèmes. - Gallimard, 1993, 151 p. (Prix Supervielle 1994; Prix Goncourt de poésie 1995)
  • Syllabes de sable : poèmes. - Gallimard, 1996, 170 p.
  • Pages d'ombre: poèmes. Gallimard, 2000.
  • Aragon : Seghers, "Poètes d'aujourd'hui", 2002 ISBN 9782232122064
  • Matière de nuit : poèmes. Gallimard, 2004.
  • 12 poetas bengalis : recueil de poésie bengalie in French and Spanish, with Sumana Sinha. - Ed. Lancelot, 2006. Murcia.
  • Tout est chemins: Anthologie de la poésie bengalie in French with Sumana Sinha. - éd. Le Temps des cerises, Paris. 2007.
  • L'invention des bibliothèques (les poèmes de Laurent Barthélemy): Gallimard, 2007.
  • Le Procès de la vieille dame. Eloge de la poésie. Collection of essays. Éditions de la Différence. 2008.

Collaborations with painters

  • Le dessin est une mémoire : autour de l’œuvre graphique de Le Yaouanc. – Association culturelle de la Faculté des lettres et des langues de l’Université de Poitiers : Éditions de la Licorne, 1996, np [32 p.].
  • Plusieurs ouvrages sur et avec le peintre cubain Joaquin Ferrer : Joaquin Ferrer ou l'Imaginaire absolu (monograph, éd. Palantines, Quimper, 2001, 130 illustrations).
  • Sumana: recueil de neuf poèmes d'amour dedicated to his wife, accompanied by the painter Bardet C.J. and Bengal translation by Sumana Sinha.
  • Comme nuage et vent, recueil de 6 poèmes accompanied by 4 etchings by Els Baekelandt (Éditions Sanchez-Alamo, graphisme analogique de la zone opaque, Paris, 2006)

 

*

 

 

L’automne est venu

en plein midi

par le chemin des saules.

 

L’enfant qui souriait sur

une ancienne photographie

n’est plus.

 

Quel vent bavard

nous traverse

et meurt ?

 

Intarissable

le temps

va :

 

au milieu des masques

des vieux décors,

un manque discret

d’ombres.

 

 

*

 

La vie circule

de route en route

souligne le chiffre des jours

accompagne            patiente

les chats et la neige :

le temps est une école de joies.

 

Ici ni les noms ni les dates

ne vieillissent.

 

Qui donc es-tu, toi,        l’invité

qui ne pouvait partir ?

 

On n’oublie pas.

Dans le miroir

un oiseau                      passe.

 

 

*


Dans un même silence

les maisons et les jours

les corps endormis

miroirs et lampes

le pain les citrons les solitudes.

 

Puis cette marée en nous du désir

qui glorifie les roses :

c’est l’heure où d’antiques ténèbres

montent

jusqu’à la bouche natale.

 

Salve d’écume

ni aube ni voix

ni blessure ni enlisement

mais la parfaite nudité

comme un

caquelicot d’avril.



*

 

Nuit entre toutes – l’intime

nuit

de ta naissance,

et sans tache

les oiseaux la haute neige.

 

Nul ne sait pourquoi

ce goût d’hiver et de sel

sur ta bouche

persiste

et quelle lumière encore

envahit des noms jadis aimés.

 

Intarissable la mémoire

s’ouvre

à la croisée des vents.



*

Pierre

que rien ni regard ni songe

ne traverse

et personne n’en peut

déchiffrer l’énigme.

 

Novembre est sans éclat

le jour sans visage

dans le grand écart du sommeil

tu n’appartiens plus

qu’à toi-même.

 

Dans l’immobile crépuscule

pourtant

tu renoues le fil perdu,

un astre monte

bouche froide

une roue de lumière.



*

 

Comme une question arrachée

au silence

et c’est surgir :

lumière fut le seuil où l’inaperçu

glisse.

 

Tu lui demandes qui tu es, ô compagne !

vois, comprends :

ni l’instant lointain ni la déchirure de l’aube

n’exigent pareille alarme.

 

Mais toujours le sang vibre, appelle,

à cause de la terre et des arbres,

des sentiers et des lendemains.

 

Que ne suis-je une forêt,

un ruisseau, une ville impatiente,

un voyage que rien n’épuise ?



*


Tu sens monter en toi les souvenirs :

un bleu couleur d’étoile

comme est la foule.

 

Puis avec la nuit viennent

d’autres nuages qui

te ressemblent.

 

On entend des cris

du côté des ombres,

des clefs

qui n’ouvrent plus aucune porte.

Peut-être est-ce la lune

avec soi qu’on emporte

au plus loin du temps          avec

sa vieille charge de silence

sans trace               aveuglément.



*

 

L’automne attend sous les arbres

dans cette lumière incomparable

des fruits obscurs.

 

Déjà entre les pierres

la nuit comme l’eau

circule.

 

Tu es venu de plus loin

ne dormant pas dormant peu,

ne t’arrête pas en chemin.

 

Marcheur de plus d’étapes,

le monde au-devant de toi

n’a plus de frontières

il s’ouvre de l’intérieur où

tu cherches

obscurément.



*


Les mots n’ont pas les mains liées

ils ne reviennent pas de loin avec

un clou fiché dans l’œil

ils n’entendent pas le chuchotis

des oiseaux au crépuscule

ils ne boivent pas l’eau fade du souvenir

ils ne rentrent pas quand la nuit tombe

ils ne sont ni des étoiles ni de la boue

ni des miroirs pour jeunes filles solitaires

ni des enfants perdus.

 

Ce ne sont rien que mots parmi les mots

sans impatience et sans effroi

sans ombre et sans masque

le nombre est en eux

ils ne disent rien que ce qu’ils disent

et s’ils brillent dans l’ombre quelquefois

c’est à cause des sources

ou des fruits mûrs

ou du printemps tardif.

 

Mais ils sont paroles dans la langue

toujours plus loin et proches

dans l’obscur creuset des événements

dans le désordre et l’éclat

et le décompte secret du temps.