Back to Top

Exhibition of Halil Sylejmani

halil1halil2halil3halil4halil5halil6halil7halil8halil9halil10halil11halil12halil13halil14halil15halil16 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Edicioni XII i Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit”

Edicioni XII i Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit”

POETI MAROKEN ABDELLATIF LAABI

LAUREAT I ÇMIMIT “NAIM FRASHËRI”


Dr. Agron TUFA (kryetar i jurisë) ...për rezistencën e rrënjeve shpirtërore kundrejt entropisë dhe shpërbërjes, për pastrimin dhe rikthimin e nostalgjisë së çiltër mbi mitet e humbura të identitetit dhe zanafillës, për detajin fantazmogorik që feks në kujtesën dhe përditshmërinë tonë, për vegimet sureale mbi sendet dhe dukuritë në vetëdijen e traumatizuar të njeriut bashkëkohor, për metafizikën e konfliktit me mitet e kohës, gjuhës, prejardhjes, traditës dhe historisë, për harmoninë e fjalës poetike me imazhin mediativ e filozofik, për fluturimin poetik transcendental të njeriut si frymë…


Tetovë, 20 tetor 2008

Laureat i Çmimit letrar "Naim Frashëri" të Edicionit XII të Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë "Ditët e Naimit" është poeti i madh maroken Abdellatif Laabi, i cili prej kohësh jeton në ekzil në Paris.

abdellatifKy është vendim i Jurisë së Festivalit i përbërë nga kryetari i jurisë prof.dr. Agron Tufa (Shqiperi), dhe anëtarë të jurisë Drazhen Katunariç (Kroaci) dhe Remzi Salihu (Maqedoni). Në këtë edicion Drejtoria e Festivalit, laureatin e sivjetshëm Abdellatif Laabi do ta shpall edhe Anëtar Nderi të Festivalit. Laureat të mëhershëm të këtij festivali janë emra të njohur si: Ismail Kadare (Shqipëri), Desmond Egan (Irlandë), Thomas Tidholm (Suedi), Manlio Argueta (Salvador), Peter Poulsen (Danimarke), Fatos Arapi (Shqiperi) etj. Edicioni i 12 i Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit” do të mbahet prej 23 – 26 tetor në qytetin e Tetovës.
Këtë e bëri të ditur në Konferencën per shtyp të mbajtur më 19 shtator në Qendrën kulturore në Tetovë, drejtori i Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë "Ditët e Naimit", Shaip Emërllahu.

Në vazhdim ai lexoi një biografi të shkurtër të fituesit, ku nder tjera theksoi se poeti Abdellatif Laabi është poet i shquar i letërsisë bashkëkohore marokene si dhe i asaj frankofone të periudhës pas pavarësisë dhe njëra nga figurat më të mëdha letrare të shekullit 20 në Magreb. Redaktor i revistat “Soiffles”, politikisht aktiv, u arrestua, u torturua dhe u burgos më 1972 për “delikte opinioni”. I adoptuar si i burgosur i ndërgjegjes nga Amnesty International, u shpërblye me Çmimin e Lirisë, PEN klubi francez, dhe Çmimin Ndërkombëtar të Poezisë nga Fondacioni i Arteve në Roterdam, derisa ai ishte ende në burg. U lirua më 1980 dhe tani jeton në Francë. Me 1988 u shpall anetar i Akademisë MALARME, Çmimit Alan Bosqe per teresine e vepres,Cmimin e afrikes mesdhetare, Cmimin e poezise Valon-Bruksel, Cmimin Fonion Nichols etj.

Labi ka shqyrtuar me çiltërsi dhe me depërtim të madh historik dilemën e marrëdhënies midis intelektualit dhe shtetit, një dilemë me të cilën ballafaqohen të gjithë shkrimtarët nga shoqëri të varfra dhe despotike dhe që shpesh shmanget ose minimizohet. Duke problematizuar vazhdimisht rolin e shkrimtarit, vepra e Laabit ka mbajtur lart mundësinë e shfaqjes së një zëri të pakompremetuar letrar në Magrev, në këtë ai zë vendin e dytë pas atij të shkrimtarit Kateb Yacinë në Algjeri.

shaip

Nga konferenca për shtyp:

Shaip Emerllahu (drejtor) dhe Agron Tufa (kryetar i Jurise)


Kryetari i jurisë, Agron Tufa tha se, i ndahet ky çmim për rezistencën e rrënjeve shpirtërore kundrejt entropisë dhe shpërbërjes, për pastrimin dhe rikthimin e nostalgjisë së çiltër mbi mitet e humbura të identitetit dhe zanafillës, për detajin fantazmogorik që feks në kujtesën dhe përditshmërinë tonë, për vegimet sureale mbi sendet dhe dukuritë në vetëdijen e traumatizuar të njeriut bashkëkohor, për metafizikën e konfliktit me mitet e kohës, gjuhës, prejardhjes, traditës dhe historisë, për harmoninë e fjalës poetike me imazhin mediativ e filozofik, për fluturimin poetik transcendental të njeriut si frymë.

Qëllim dhe kadencë për vetpërsosje-përshkrirjen e mahnitur të mikro dhe makrokosmosit të njeriut bashkëkohor dhe të përjetshëm - poezia e Abdellatif Laabit nderohet dhe çmohe,t sot prej nesh si një enciklopedi e magjishme e shpirtit njerëzor, që ngryset e shkrepëtin nga hareja e pikëllimi.

Në edicionin e sivjetëm ardhjen e kanë konfirmuar 75 poetë nga 29 vende të botës: Kanada, SHBA, Kili, Japonia, Korea e Jugut, Indi, Islande, Holande, Danimarkë, Estoni, Finlande, Gjermani, Francë, Marok, Itali, Izrael, Palestine, Turqi, Qipro, Hungari, Kroaci, Serbi, Bullgari, Bosnje dhe Hercegovina si dhe poete shqiptare nga Mali i Zi, Shqiperia, Kosova dhe Maqedonia.
Sikurse në të shkuarën, edhe sivjet Drejtoria do te botojë antologjinë me poezi të poetëve pjesëmarrës.

Edhe programi i këtij edicioni do të jetë i larmishëm. Në kudër të tij, do të mbahet disa orë letrare, do te behet perurimi i laureatit te sivjetshem, do te promovohen libra, do te vizitohen lokalitete kulturore dhe historike etj.

A. Arsllani

shaip2

 

Abdellatif LAABI (MAROKO)

Abdellatif LAABI (MAROKO)

 
 

 

 
 

Abdelatif_Laabi

 

Abdellatif Laâbi u lind më 1942 në Fes (Marok). Në vitin 1966 themelon revistën Souffles, që luan një rol të konsiderueshëm në ringjalljen e kulturës në Magreb. Lufta e tij si intelektual dhe opozitar çon deri te burgosja e tij nga 1972 deri 1980. Jeton në Francë prej vitit 1985.

 
 

Redaktor i revistës Souffles, politikisht aktiv, u arrestua, u torturua dhe u burgos më 1972 për "delikte opinioni". I adoptuar si i burgosur i ndërgjegjes nga Amnesty International, u shpërblye me Çmimin e Lirisë, PEN Club-i francez, dhe me Çmimin Ndërkombëtar të Poezisë nga Fondacioni i Arteve, Rotterdam, kur ishte ende në burg. U lirua më 1980 dhe tani jeton në Francë.

 
 

Abdellatif laabi është shkrimtar i madh maroken frankofon i periudhës pas pavarësisë dhe njëri nga figurat më të mëdha letrare të shekullit XX të Magrebit. Përdorimi i frëngjishtes në vend të arabishtes nga ai është një vendim i qëllimshëm në përpjekjen e tij për të gjetur një gjuhë që mund të ç’tradicionalizojë, si dhe të shkolonizojë ndërgjegjen marokene. Shkrimi i Laâbit i referohet vazhdimisht traditës gojore të vendit të tij. Ai lëviz midis zhanreve në një stil të cilin e quan “itinerar”, sepse vazhdimisht mundohet t’u shmangë mënyrave dhe përgjigjeve konvencionale. Ankthi i tij i përhershëm është të përmbytet nga afazia, që është trashëgimia e qëndrueshme e kolonializmit, të cilën e ka përjetësuar tirania në Marok. Arritja e tij është krijimi i një gjuhe të re letrare, që preokupohet papushim me natyrën e shkrimit; dështimi i tij është i pashmangshëm, duke pasur parasysh paradoksin e një shkrimtari të angazhuar revolucionar në një shoqëri analfabetësh.

 
 

Gjatë burgosjes së tij, krijimtaria e Laâbit u zhvillua në pjekurinë e plotë, duke lënë vetëm një gjurmë të surrealizmit disi fallso të veprës së tij të hershme “L’OEil et la nuit” (Syri dhe nata – 1969). Në “Le Règne de barbarie” (Sundimi i barbarisë – 1976), “Sous le baillon” (Nën tapën e gojës – 1981) dhe “L'Ecorché vif” (Tepër i ndjeshmi – 1986), vepra të quajtura prozoema, orvatet për një gjuhë që është e rafinuar, e kthjellët e mërzitur dhe që është e lirë nga funksioni pseudomimetik i prozës, duke mos u druajtur të përfshijë material autentik, si letra për Mario de Andrade dhe për djalin e tij në "L'Ecorché vif".“Le Chemin des ordalies” (Udha e ordalive – 1982), Laâbi transformoi letrat e tij të burgut, të botuara më vonë si "Chroniques de la citadelle d’exil” (Kronikat e fortesës së mërgimit – 1983), në një poezi të kulluar proze, që është njëri nga raportet më të paharrueshme të burgimit që janë shkruar ndonjëherë.
Në intervistat, si në atë me Jacques Alessandrën të botuar, si
“La Brulûre des interrogations” (Djegia e marrjeve në pyetje – 1985), Laâbi shqyrton me çiltërsi dhe me depërtim të madh historik dilemën e marrëdhënies midis intelektualit dhe shtetit, një dilemë me të cilën ballafaqohen të gjithë shkrimtarët në shoqëri të varfëra dhe despotike, dhe që shpesh shmanget ose minimizohet. Duke problematizuar vazhdimisht rolin e shkrimtarit, vepra e Laâbit ka mbajtur lart mundësinë e shfaqjes së një zëri të pakomprometuar letrar në Magreb; në këtë, ai zë vendin e dytë pas atij të shkrimtarit Kateb Yacine nga Algjeria.

 
 

Përveç një prodhimtarie të vazhdueshme poetike, ka botuar romane, pjesë teatri, ese si dhe vepra për rininë. Veprat e tij u përkthyen në disa gjuhë (anglisht, spanjisht, gjermanisht, holandisht, italisht, turqisht etj.). Përveç kësaj, ai ka përkthyer në frëngjisht shumë poetë arabë bashkëkohorë, duke përfshirë shkrimet e poetit irakian Abdelëahab Al Bayati, "Autobiographie du voleur de feu" (Autobiografia e vjedhësit të zjarrit - 1987). Veprat e tjera përfshijnë një pjesë teatrale, "Le Baptême chacaliste" (Pagëzimi i çakallit - 1987) dhe sekuencat e poezisë "Discours sur la colline arabe" (Fjalim mbi kodrën arabe – 1985) dhe “Histoire de sept crucifiés de l’espoir” (Historia e shtatë të kryqëzuarve të shpresës – 1980). Më 1980 u botua një përmbledhje esesh nga autorë dhe studiues të shquar si “Pour Laâbi” (Për Laâbin).

 
 

Me 1970, aitij i jepet çmimi Miqësisë franko-arabe, më 1979, fiton Çmimin Ndërkombëtar të Poezisë, nga Fondacioni Kombëtar i Arteve në Rotterdam, ndërsa më 1980 i jepet çmimi nga Pen Club francez, më 1981 e merr çmimin Albert Droin nga Shoqata e Njerëzve të Letrave të Francës, çmimin Fonlon Nichols nga Shoqata Afrikane për Letërsi (SHBA) i ndahet nç vitin 1999. Po atë vit fiton edhe çmimin e Poezisë Valoni – Bruksel, më vitin 2002 është laureate i çmimit të Afrikës mesdhetarç të ADELF-it. Çmimin Alain-Bosquet për tërësinë e veprës së tij e merr m’ 2006, kurse sivjet fiton çmimin Robert-Ganzo të Poezisë. Dhe ja tani, Abdellatif Laabi është edhe laureat i çmimit tonë letrar “Naim Frashëri” të Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit” dhe i jepet titulli Anëtar Nderi i këtij Festivali. Më vitin 1998 është shpalluranëtar i Akademisë Mallarme, Komandant në Urdhërin e Arteve dhe Letrave nga Jack Lang, si dhe vitin e kaluar u shpall Profesor nderi i Universitetit Rennes 2 të Francës.

 
 

 

 
 

 

 
 

 

 
 

 

 
 

 

 
 

Abdellatif LAABI

 
 

 

 
 

FRUTET E TRUPIT

 
 

 

 
 

(Editions de la Différence, 2003)

 
 

 

 
 

 

 
 

Në frutet e trupit

 
 

gjithçka është mirë

 
 

Lëkura

 
 

lëngu

 
 

mishi

 
 

Bile gurët

 
 

janë të shijshëm

 
 

 

 
 

 

 
 

 

 
 

Kush nuk provoi kurrë

 
 

të ndaluraren

 
 

le të më hedhë

 
 

mollën e parë

 
 

 

 
 

 

 
 

 

 
 

Hipokritët e shkretë

 
 

që ngjiteni në shtrat

 
 

me këmbën e djathtë

 
 

dhe i luteni emrit të Zotit

 
 

para se të ndërzeheni

 
 

Nga dera

 
 

që çon te kënaqësia

 
 

ju njihni vetëm

 
 

vrimën e verbër

 
 

të bravës

 
 

 

 
 

 

 
 

 

 
 

 

 
 

 

 
 

Kur teologët

 
 

me çallmë apo jo

 
 

merren me seks

 
 

kjo

 
 

më ndërpret oreksin

 
 

 

 
 

 

 
 

 

 
 

Më vjen vështirë të lexoj

 
 

traktatet e erotologjisë

 
 

Gjimnastika më mërzit

 
 

Po të mos ishte

 
 

dashuria

 
 

krijim

 
 

vepër personale

 
 

do të kisha braktisur shkollën e saj

 
 

 

 
 

 

 
 

 

 
 

Portret gruaje

 
 

me fëmijë

 
 

Ai është gjashtë vjeç

 
 

ndoshta shtatë

 
 

Dhe i shkon

 
 

për mrekulli

 
 

 

 
 

 

Leggi tutto: Abdellatif LAABI (MAROKO)

Thomas TIDHOLM (SUEDI)

Thomas TIDHOLM (SUEDI)

ThomasTIDHOLM


Thomas Tidholm u lind më 1943 në Örebro te Suedise. Ka studiuar art, filozofi dhe religjion ne Universitetin e Stokholmit. Ka punuar ne Muzeun Suedez Kombetar te Artit, si dhe ne Muzeun e Artit Modern. Per disa vite ishte muzikant dhe i binte klarinetit dhe saksofonit. Ai dhe gruaja e tij Anna-Clara u zhvendosën në një fermë jashtë qytetit Arbrå më 1967, dhe tani ndajnë kohën e tyre mes Arbrå-s dhe Stockholmit.
Qe nga vitet 70-ta, ai eshte shkrimtar i pavarur.
Thomas Tidholm debutoi si poet në vitin 1963. Deri me tani ka botuar mbi 15 vellime me poezi per te rritur dhe po aq drama per teater dhe television, si dhe rreth 40 libra per femije.
Ka fituar disa çmime letrare ne Suedi dhe ne bote, per poezi, per letersine per femije dhe per pjeset e teatrit.
Është vështirë të ndash Tidholmin, poetin që shkruan për të rriturit, nga Tidholmi, shkrimtari për fëmijë. Librat e tij për fëmijë kanë të bëjnë me tema si vdekje, ankth, krijim dhe Zotin, ndërsa poezitë e tij për të rriturit janë shpesh lozonjare në mënyrë fëmijërore. Rizbulon klishetë e gjuhës dhe, si një fëmijë me sy shumë të hapur, rikthen fjali dhe fut një fjalë të papritur për të zbuluar hendeqet mes parëndësive, duke na e bërë gjuhën prapë të dukshme. “Është në pyetje gjetja e kuptimit të fshehur të gjuhës, përndryshe nuk do të kishte arsye pse të shkruash poezi”, thotë.
En broschyr om smärta (Një broshurë për dhimbje, 1997).
Vëllimi më i ri poetik i Tidholm-it, u lavdërua shumë nga kritikët në Suedi.
Në Friluftsliv i strandområden (Jeta në erë të lirë në territorin bregdetar, 1991) Tidholm thotë se qëllimi i tij ishte të shkruante ese pseudoshkencore në formë poezie. “Nuk ka të vërteta objektive. Ne të gjithë fabrikojmë vetë dijen tonë”.


NJËQIND MJELLMA

kam kafkën e një mjellme
- a mund ta vë në prehrin tënd?

atje ku ishte truri
nuk ka asgjë

e kam zier për një orë
dhe tani është zhdukur krejt

mjellma janë të këqia
beson një shoku im

por unë di se mjellmat
duan të njëjtat gjëra si ne

të rrëshqasin mbi ujin
të thërrasin përtej liqeneve

dikur pashë njëqind mjellma
të gjitha ishin të gjalla

e pashë vetëm unë
të gjitha ishin njësoj

isha ulur në barkë duke pirë duhan

mjellma të kuqe kundër një qielli të kuq



DASMË

Taragarh 1998 – për Jannen dhe Anitën

Na bëj neve
dhe përreth neve, gjithçka

Le ta jetë djathë
dhe ylber. Le ta jetë bar
Fusha të gjelbra të zbukuruara me të verdhën
të zbukuruara me qull
qumësht dhe drithë dhe vilanella
Le të mbajë frut, të marrë dhe japë
pamje nga jashtë dhe shikim nga brenda
E zeza le të bëhet e bardhë, të bëjë qëllim
dhe ngushëllim, të rrjedhë ujë
luaj frut të fortë, hiqi
farërat e këqia. Le të jetohet gjatë
Kohën le të vijë me vela
Le të jetë këtu dhe të ikin ditët
Bëje të gjatë dhe të shpërndarë
me faqe të skuqur, të përjetshëm
Bëj lopë dhe fiq
Bëj gjumë dhe ringjallje
Hape gjoksin tënd, rrite drurin e majit
Le ta jetë ne

Le të mos humbim rrugën



NË DET

Gjatë ditës ishte
si një natë e vogël
kur shkuam poshtë në hambar
dhe hamë ca biskota
Motorët punonin por ishte e pamundur
të thoshe a ecnim përpara
Dukej nganjëherë sikur dallga e anijës
na thithte brenda
duke u mbyllur përreth nesh
si barka të palëvizshme shoqëruese
sikur të ishte porti
Gjithë deti ishte porti

Nën sipërfaqe kishte delfinë
derra deti, peshq që kullosnin
nëpër kullota prej bari.
Ishte e pamundur të shkoje atje
megjithatë e pamë si një të ardhme

Ajsbergë vërtiteshin drejt nesh

Ne të gjithë shkuam në kuvertë
dhe ngritëm flamurin
në përgjigje të një sinjali të gjatë gri
të cilin mendonim se e kishim dëgjuar
dhe prapë e prapë qetësonim njëri-tjetrin
se askush nuk dëshironte ta braktiste barkën
Por nuk ishte e vërtetë sepse vetëm një
natë më vonë, inxhinieri i parë mori
peshkun e tij të kuq me vetë dhe iku jashtë bordit

Kishim aparate
për të matur të gjitha gjërat

por agimet polare i përvetësuan
dhe filluan të luanin me to
dhe çdo natë kishte diçka si një
ditë të vogël në mes
kur agimet polare luanin
dhe njerëzit nxirrnin ëndrrat nga vetja
ndonëse ishin tashmë aq larg

Ne ishim heronj edhe pse askush nuk na pa

Vija bregdetare vinin dhe shkonin
larg me aroma erëzash
dhe veshje të brendshme grash
por ne nuk i donim më
Bile rripin e sirenave e kaluam të patrazuar

Vetëm një herë kishim ftohtë
kur një ishull rrodhi pas një mëngjesi
me kanibalë të lumtur miqësorë
që pinin qumësht kokosi nga kafka
dhe këndonin ngadalë nga shkëmbinjtë
duke u flijuar për njëri-tjetrin

Pas kësaj ishte një kohë e gjatë para se jeta
guxoi të dilte dhe të rrufiste në kuvertë
Kuverta ishte me gunga nga perçinat dhe albatroset
rrëshqiteshin pak nganjëherë por zakonisht
ia dilnin mbanë (disi)
dhe rrinin duke na vështruar qetë
në mënyrën si ne vetë vështronim
automatet tona të zbrazëta cigaresh

Kapiteni na tregoi hartën e tij dhe tha:
Harta është katrore por bota
e rrumbullaktë
a kupton dikush dallimin?
dhe pastaj qeshi sikur
koka e tij vetë donte të ikte duke u vërtitur
kështu që mund ta kuptonte
Por ne të tjerët e preferonim hartën
Jo sepse ishte më e besueshme
vetëm që ishte e bardhë
në anën e pasme
dhe kjo disi dukej shpresëdhënëse
edhe pse askush kishte ndërmend ta thoshte

Në det nuk është e lehtë të dalësh mbanë
Robinson Crusoe u përpoq
dhe Holandezi Fluturues
dhe fëmijët e kapiten Grant-it
babai i Pipi Çorapgjatës
por të gjithë u bënë viktima vegimeve
dhe përfunduan si legjenda të thjeshta
për njerëz me nerva të dobëta
Deti nuk i donte ata
ose pretendimet e tyre të fryra

Ne vetë duhet të qëndronim
aq gjatë sa nuk përpiqeshim të ecnin
rrugët tona

Aq gjatë sa peshkaqenat kishin ushqim gjetiu
Aq gjatë sa vazhdonte uji i freskët
Aq gjatë sa jeta na ishte e shtrenjtë



VESH JESHILË

A ke parë, thashë
qiellin, tani është gati i bardhë
dhe vjedh dritën nga atje, sikur
i kulluar. As hije
nuk janë mbetur, thjesht treten. Kjo është pranvera,
dhe mos ki frikë, mund të shkojmë brenda, kemi një
vatër ku kemi degë
në një vazo. Ato po mbijnë
vesh jeshilë. Ulu këtu dhe fishkëllej
një melodi kurse unë
përgatis shtretërit
për udhëtimin

Kjo është serioze, nuk kemi
shumë kohë nëse duam të
shohim lejlekët, dhe sot, drejt mbrëmjes
arriti një shpend tjetër i madh
por ti nuk e pe
ti ishe
gjetiu
unë thirra
por ti nuk erdhe



INTIMITETI

Ju keni një intimitet mes jush
nuk dini

kur të vini dhe ikni në dëborë

ashtu si kaloni
dorashka kundër gojës
dhe syve
pak të çarë nga e ftohta

të kthyer drejt njëri-tjetrit. Ju keni
një farë devotshmëri, dhe në shtëpi keni
zymbyla

asgjë më shumë se kjo ndoshta
nuk njihni

një ntimitet
për të shkrirë pakëz dëborë



GURI ISHA UNË

Doja të isha diçka tjetër.
Mbase të gjeja një hark dhe shigjeta, ose të skalisja diçka me thikë. Nuk doja të jetoja nëse do të kishte më shumë biskotë. Nuk doja të veshja këmishën me shirita të kaltër. Shkova në kopsht dhe hoqa këmbën zvarrë. Shpresova se do të pritesha dhe do të kishte gjak. Këputa dhe torturova një gjethe. U çudita nëse gjithçka mund të bëhej e zezë. U çudita nëse salsiçja dhe patatet mund të kishin bebe, dhe a do të ishin aq të djegura. Mbajta dorën time mbi diellin derisa vdiq. Doja të gërmoja një gropë dhe të vendosja një gur. Dhe guri isha unë.
Dhe atje do të rritej.
Dhe guri isha unë, dhe u rrit në një burrë.



TELEFONI

A ishte telefoni ato u thirrën
ato vite kur vozitëm duke humbur udhën
mbi kabllo të heshtura të vrazhda mbi shtratin e liqenit
dhe askush nuk iu përgjigj më sinjaleve të gjata

A ishte për shkak të telefonit
fëmijët shpunë kukullat e tyre brenda në shtëpi
të mbështjellura në fije të gjata të zeza
binin e binin njëmijë zile të pagjumë

A ishte telefoni që u përgjigj
dhe ishe ti që e dëgjova duke marrë frymë pranë aparatit të tostave
A ishe ti apo numri yt
që refuzoi të zbulonte sekretin e vet

A ishte telefoni që ecte prapa nesh nëpër fushën
dhe qentë tanë që bisedonin me njëri-tjetrin me ata zëra të hollë
sikur të ishin të porsashtrydhur në një errësirë
akoma më të errët

A ishte telefoni që qau ose askush që e dinte numrin
ose një tjetër askushi që dinte kujt t’i drejtoheshim
në raste të jashtëzakonshme reçeli boronice në dysheme
moçal lëkurë ose shqetësim sinjali

A ishte telefoni që dikur ngreu receptorin
dhe na uroi mirëseardhjen në të ardhmen
dhe neve vetë që u përgjigjëm dhe ishim tepër të shqetësuar
lëshuam përdhe gjithçka që na përkiste në kafazin e shkallëve

A ishte telefoni që qetësisht kërkoi të merrte përsipër thirrjen
dhe ashensorët që duhet ta bënin ushëtimin krejt të vetëm
kurse ne zhvishnim pendët tona në holl
dhe tufa operatorësh mblidheshin në majë të çative

A ishin zërat tanë që u bënë gjithmonë e më të dobëta
ose a ishte telefoni që u bë dyshues
dhe gulçoi nga kraharori se duhet të ishim gjetiu

A ishte telefoni që na braktisi
të shpërnguleshim në vende më të ngrohta
dhe zogjtë që me kaq zell
u përgatitën për dimrin në kabinat e telefonit

A ishte telefoni apo ishte numri i gabuar
A ishin makina që ulërinin në shtrëngatën e protestave të shikuesve
A ishte një thashetheme që u përhap në lëndën e djegshme
apo dikush që telefonoi qetësisht dhe tregoi si mbaroi historia



KUR TË DIGJEM

Kur të më djegin
do të të kujtoj, Marie

që ishte rreth asaj kohe
ty zakonisht të vinte një puçërr
në lëkurën e kokës, dhe thoshe
se duhet të ha më shumë zarzavate

asaj kohe dhe dielli ndriçonte brenda
përreth kurrizit, ku kishim një fuçi
që ishte plot me akull dhe gjithmonë
me një mi ose të tillë nga vjeshta e mëparshme

në gjendje shumë të përparuar kalbimi
kështu që kaloje pa shikuar
dhe dilje në kopsht publik për të bërë banja dielli
- kjo është koha që ishte, dhe ende është

edhe pse kaluan vite, por kur të digjem
megjithëse keq, do të të kujtoj ty
dhe si i urreje qentë
dhe si në të vërtetë kurrë nuk ishe mësuar
me mua



JU KENI BLERË NJË DRITË

Ju keni blerë një dritë kështu që
mund të shihni orenditë tuaja

I keni orenditë kështu që
mund të jeni qenie njerëzore
dhe të uleni në to

Jeni të ulur në to dhe pini
këto cigare

E përqafoni njëri-tjetrin
dhe ju merr malli të ktheheni
në savanat

Sekonda kalojnë
minuta dhe orë
Ditë javë dhe vite
Shekuj ju ndajnë
nga savanat

Ju keni zgjedhur tashmë
dritën dhe orenditë dhe cigaret
jo savanat



TË VËSH NJË GJËSEND NË MYSHK

Nganjëherë kur je duke ecur në një pyll. Nganjëherë kur je duke ecur në një pyll, përkulesh. Ndaj dheut dhe vë një gjësend atje. E vë atje në një vend të lezetshëm në myshk. Kjo është si një ushtrim, ti praktikon që lë sende në pyje dhe lë dikë tjetër të kujdeset për to. Ajo që e lë, nuk është bërllog. Ti lë një pjesë të vetes sate. Ti e ke kuptuar tashmë Një dorashkë është një pjesa jote, por edhe kukull ose sanduiç. Edhe gjëra të tjera mund të jenë pjesë. Diçka që dikur e posedoje, gjendet në dhe në pyll kur ti ikën, diçka për të cilën mund të kishe pasur nevojë, pa të cilën s’mund të jesh, një pjesë jete ose një pjesë e madhe. Dhe myshku do të rritet mbi të, dhe harresa do ta marrë. Dhe pylli do të rritet, dhe makina do të vijnë. Dhe pylli do të bjerë, dhe myshku do të bëhet copash, dhe vendi do të marrë të ardhura eksporti, dhe nuk do të ketë asgjë më. Në njëqind vjet, një pyll i ri do të rritet, dhe gjithçka do të ketë ikur dhe do të jetë e harruar.



NJERI

Njeriu mund të bëhet gjithçka dhe të bëjë gjithçka Shko në çdo shtëpi dhe thuaj të gjitha emrat që ka
Njeriu mund të rri pezull në barka shkëmbi oqeani të qajë lotë zyre të bëjë pula të vështira dikush shikon këmbët habitet përse njeriPërse unë?



GJUNJTË E TYRE

Nganjëherë, kur shikon njerëz, mund të çuditesh kur sheh se hundët e tyre janë tepër të mëdha. Ose se gjunjtë e tyre nga afër duken si fytyra të vjetra, sikur të ishin rritur jashtë jetëve të mëparshme.



ERA E SIGURIMIT NJERËZOR

Era e sigurimit njerëzor mbaroi rreth vitit 1840. Kjo qe koha kur trupat nuk përmbanin dot më shpirtrat e tyre. Një gabim kishte ndodhur, njerëzit çoheshin herët në mëngjes dhe shikonin nëpër dhomë, vinin këmbët e tyre mbi dyshemetë e ftohta të drunjta me cifla dhe shkonin drejt dritareve. Në ato ditë ishte më bukur jashtë, shihje kryesisht gjethe. Kishte miniera të nxira dhe prodhime hekuri, por jo si tani, një zymtësi mbi gjithçka. Jashtë dritares gjendej një agim i pafajshëm, një si bekim, ose një kujtim për bekimin e vjetër të zgjohesh dhe të jesh brenda tij.
Ndodhi atëherë, në vitin 1840 në vjeshtë, në stinën më të bukur, që trupat nuk i përmbanin dot më shpirtrat e tyre. Ngrica ishte atje si një dorë që fshinte nëpër barin. Shpirtrat u zvogëluan dhe filluan të bredhnin. Gjetën rrugën deri në qytet. Atje, erëra frynin poshtë nëpër rrugë të zbrazëta. Kishte duhanshitës atje dhe kazino. Shpirtrat kërkuan punë dhe gjetën punë, u martuan dhe patën fëmijë, fituan një pikëmbështethe në organet publike dhe në mapot dhe ndërtuan gjithë këtë botë shqetësimesh. Por trupat u afruan sa më shumë nën Zotin, lulëzuan në të gjitha ngjyrat e vjeshtës para se harresa më në fund i hoqi, në shtëpi, në grumbullin madhështor të gjetheve të Zotit.



CIGARET

Ti sheh njerëz si ledhatojnë cigaret e tyre. Me anën e butë brenda gishtit të mesëm, sikur të ishin fëmijë të vegjël. Sikur njerëzit të ishin fëmijë të vegjël dhe cigaret, kafshët e tyre të vogla. Pastaj vjen zjarri i vocërr, dhe kafshët fillojnë të digjen në një cep, dhe njerëzit i thithen brenda. Me lakmi, siç thonë. Egërsisht. Të pamëshirshëm. Pa mëshirë.
E bëjnë për ndonjë njeri tjetër ose për ndonjë gjësend tjetër. Së pari, ledha e vogël. Pastaj zjarri. Një mall për sakrificën, për ta flijuar veten.
Për t’u bërë kafshë dhe për të dhënë ditët e tyre. 



MOS DIL JASHTË

Problemi me moshën tonë. Njerëz kanë thënë: nuk ka rrugë përjashta. Por unë them: ka tepër shumë rrugë përjashta. E gjitha që ofrohet janë rrugë përjashta, por asnjë rrugë përbrenda. Ata thonë po ashtu: Të gjitha rrugët përjashta janë tashmë të ngrëna nga përdorimi. Por unë them: Atëherë përpiqu të gjesh një rrugë brenda. Sepse rruga përbrenda nuk mund të jetë e ngrënë nga përdorimi. Sapo të kesh hyrë, ti je atje. Atëherë i ke përreth. Atëherë mund të ulesh pranë zjarrit. Por kur u provua një rrugë përjashta dhe ti më në fund ke dalë, shpejt dëshiron të hyjsh përsëri, sepse këtu jashtë nuk ka asgjë përveç mungesës dhe hapësirës së ftohtë. Nga vjen hidhërimi dhe ky zhgënjim me rrugët përjashta. Prandaj unë them: Mos dil. Hyj brenda në vend të kësaj. Dhe nëse shtëpia fillon të lëkundet, rri i ulur. Rri i ulur me një buzëqeshje të bukur.



NGA?

E di se shumë e pyesin veten nga vjen kjo, a është nga brenda ose nga jashtë, dhe a mund të mbarojë. Atëherë unë besoj se duhet të jetë nga jashtë. Mund ta shohësh nga duart, siç mbahen të shtrira, të gatshme për ta marrë. E gjithë qenia është e kthyer kështu, me fytyrën e të gjitha. Brenda, asgjë nuk është kthyer, vetëm shpina. Ti nuk pret asgjë nga ai drejtim, prandaj nuk ka fytyrë atje. Mund të qeshësh atje, por e qeshura del nga goja dhe dëshiron të takojë çfarëdo që vjen nga jashtë, dhe ta përshëndesë, dhe ta çojë brenda prapë. Disa njerëz thonë se ne shtrijmë duart tona dhe qeshim për të dhënë gjëra që i kemi, por ky nuk është mendimi im. Mendoj se thjesht duam të marrim e të marrim, kurdoherë duam më shumë. Nuk mendoj se mund të kemi çfarëdo. Pastaj ata çuditen nëse mund të harxhohet. Atëherë përgjigja ime është se nuk mundet. Kjo është shumë e sigurtë. Mbahet për gjithë jetën.

Konferencë shtypi e Drejtorisë së MLN DITËT E NAIMIT Manlio Argueta fitues i çmimit letrar "Naim Frashëri"

lajme

 
lajmi


Prej 19 deri mė 22 tetor, nė Tetovė do tė mbahet Edicioni i 10-tė i Festivalit Ndėrkombėtar tė Poezisė Ditėt e Naimit. Gjatė katėr ditėve sa do tė zgjasė Festivali do tė zhvillohen njė sėrė aktivitetesh letrare, kulturore, debate letrare, pėrurime librash, do tė ndahen katėr ēmime letrare tė festivalit, do tė shpallen Anėtarėt e nderit tė festivalit etj. – tha nė konferencėn e shtypit drejtori i Manifestimit Letrar Ndėrkombėtar ‘’Ditėt e Naimit’’, Shaip Emėrllahu. Nė kėtė edicion, vazhdoi ai, ardhjen e kanė konfirmuar 54 poetė, prej tė cilėve 30 janė poetė nga vende tė ndryshme tė botės si, SHBA, Salvadori, Kolumbia, Paraguaj, Martinike, Suedia, Danimarka, Estonia, Lituania, Polonia, Gjermania, Belgjika, Franca, Italia, Bahreni, Kroacia, Rumania, Bullgaria, Turqia, Greqia, Mali i ZI, Shqipėria, Kosova etj. Festivali do tė zhvillohet nėn patronatin e Ministrit tė Kulturės sė Maqedonisė, Ilirian Beqiri. Juria e Festivalit dr. Sali Bashota (kryetar), Kate Xukaro dhe Ahmet Selmani (anėtarė), sivjet ēmimin kryesor tė Festivalit ia kanė ndarė poetit tė madh nga Salvadori, Manlio Argueta. Manlio Argueta konsiderohet si njėri ndėr zėrat mė autentik tė letėrsisė sė sotme tė Salvadorit, tha kryetari i jurisė Sali Bashota. “Me poezinė e tij, ai e ka krijuar modelin e njė shėmbėlltyrė krijuese tė pėrndjekur, tė anatemuar, madje tė burgosur, i cili ka arritur tė artikulojė qartė dhe figurshėm trajtat melankolike dhe simbolike tė ligjėrimit tė tij pėr njė realitet tė pėrjetuar deri nė shpėrfillje”, theksoi Bashota. Argueta ėshtė autor i veprave tė shumta nė poezi, prozė dhe dramė. Ai ėshtė poet qė gjithė jetėn ia kushtoi ēėshtjes dhe preokupimit tė popullit tė tij. Mbi dhjetė herė u burgos, ndėrsa 21 vjet i kaloi nė mėrgim nė Kosta Rikė. Vepra letrare e tij ėshtė pėrkthyer nė shumė gjuhė tė botės. Ai ėshtė fitues i ēmimeve tė shumta letrare tė vendit dhe tė huaja. Manlio Argueta tani punon drejtor i Bibliotekės Universitare nė San Salvador. Drejtoria e Festivalit, Manlio Arguetėn ka shpallur edhe anėtar nderi tė Festivalit. Nė konferencė u lexua edhe deklarata e Arguetės dėrguar Drejtorisė me rastin e dhėnies sė kėtij ēmimi tė madh letrar dhe dhėnies sė titullit Anėtar Nderi tė Festivalit. Nė te shprehet falėnderimi pėr njė vlerėsim tė tillė qė i bėn populli dhe poetėt shqiptar; Dy kombe tė largėta gjeografikisht bashkojnė zemrat e tyre nė njerėzim, nė emėr tė Naim Frashėrit. Mėnyra mė e mirė pėr tė fuqizuar miqėsi midis tė gjitha kombeve tė botės ėshtė poezia, shprehet nė mes tjerash laureati Argueta. Nė kėtė edicion, Anėtar Nderi do tė shpallen edhe poeti arbėresh nga Italia, prof.dr. Pierfranko Bruni dhe poetja nga Martinike, Nicole Kage Florentiny, e cila ka afirmuar ne mėnyrė tė vazhdueshme kulturėn, historinė, letėrsinė shqiptare dhe ka ngritur ura bashkėpunimi nė mes popujve. Ajo ka botuar njė libėr me titull ‘‘Kėngė shqiptare’’. Mė herėt ky ēmim dhe titulli Anėtar Nderi i Festivalit iu ėshtė dhėnė edhe shkrimtarėve: Ismail Kadare, Desmond Egan (Irlandė), Thomas Tidholm (Suedi), Aleksandėr Zoto (Francė), Robrt Elsie(Kanada), Erik Stinus (Danimarkė), Martha Canfield (Uruguaj), Rexhep Ismajli, Zef Skiro di Maxho, Fatos Arapi, Ali Podrimja, Visar Zhiti, Abdylazis Islami etj. Risi e programit tė kėtij Edicioni ėshtė debati mbi relacionet e letėrsisė italiane dhe asaj shqiptare (arbėreshe), si dhe po punojmė qė tė kemi edhe njė debat mbi relacionet e letėrsisė shqiptare e asaj rumune ka theksuar nė vazhdim drejtori Emėrllahu. Gjatė kėtyre debateve do tė pėrurohet antologjia e poetėve italianė ‘’Nga njėri breg nė tjatrin breg’’ tė pėrkthyer nė arbėrisht nga poetja Kate Xukaro. Numri i poetėve arbėresh do tė jetė i madh, pra do tė vijnė poetėt Zef Skiro di Maxho, Pierfranko Bruni, Kate Xukaro, Augostino Xhordano dhe Mario Belici. Tani mė, festivali ėshtė njė urėlidhėse nė mes arbėreshėve dhe shqiptarėve. Nė kuadėr tė programit do tė pėrurohen 5 libra tė tjerė me poezi dy prej tė cilėve janė botim i shtėpisė botuese ‘’Ditėt e Naimit’’, pra bėhet fjalė pėr librat me poezi ‘’Kam frikė ta them/ I’m afraid to say’’ tė poetit amerikan Craig Czuri, qė botohet pėr herė tė parė nė gjuhė shqipe dhe angleze dhe ‘’Gishti i perėndisė’’ i poetit kroat Drago Shtambuk, laureat i edicionit tė kaluar tė festivalit. Si ne ēdo edicion edhe sivjet, Drejtoria e Festivalit, para fillimit te festivalit do te botoje ne gjuhen shqipe edhe angleze antologjine e poeteve pjesemarres. Nė kuadėr tė programit, me rastin e 160 vjetorit tė lindjes sė Naim Frashėrit, nė foajenė e Qendrės kulturore do tė hapet njė ekspozitė e fotografive dhe shkrimeve tė vjetra qė flasin pėr Naimin dhe veprėn e tij. Festivali si zakonisht do tė transmetohet drejtpėrsėdrejti nė televizionin shtetėror, Programi nė gjuhėn shqipe. Skenėn edhe sivjet do ta bėjė piktori Savash Veliu. Artan ARSLLANI

Thomas TIDHOLM (SUEDI).

lajme

 
lajmi
Thomas-TIDHOLMThomas Tidholm u lind më 1943 në Örebro te Suedise. Ka studiuar art, filozofi dhe religjion ne Universitetin e Stokholmit. Ka punuar ne Muzeun Suedez Kombetar te Artit, si dhe ne Muzeun e Artit Modern. Per disa vite ishte muzikant dhe i binte klarinetit dhe saksofonit. Ai dhe gruaja e tij Anna-Clara u zhvendosën në një fermë jashtë qytetit Arbrå më 1967, dhe tani ndajnë kohën e tyre mes Arbrå-s dhe Stockholmit. Qe nga vitet 70-ta, ai eshte shkrimtar i pavarur. Thomas Tidholm debutoi si poet në vitin 1963. Deri me tani ka botuar mbi 15 vellime me poezi per te rritur dhe po aq drama per teater dhe television, si dhe rreth 40 libra per femije. Ka fituar disa çmime letrare ne Suedi dhe ne bote, per poezi, per letersine per femije dhe per pjeset e teatrit. Është vështirë të ndash Tidholmin, poetin që shkruan për të rriturit, nga Tidholmi, shkrimtari për fëmijë. Librat e tij për fëmijë kanë të bëjnë me tema si vdekje, ankth, krijim dhe Zotin, ndërsa poezitë e tij për të rriturit janë shpesh lozonjare në mënyrë fëmijërore. Rizbulon klishetë e gjuhës dhe, si një fëmijë me sy shumë të hapur, rikthen fjali dhe fut një fjalë të papritur për të zbuluar hendeqet mes parëndësive, duke na e bërë gjuhën prapë të dukshme. “Është në pyetje gjetja e kuptimit të fshehur të gjuhës, përndryshe nuk do të kishte arsye pse të shkruash poezi”, thotë. En broschyr om smärta (Një broshurë për dhimbje, 1997). Vëllimi më i ri poetik i Tidholm-it, u lavdërua shumë nga kritikët në Suedi. Në Friluftsliv i strandområden (Jeta në erë të lirë në territorin bregdetar, 1991) Tidholm thotë se qëllimi i tij ishte të shkruante ese pseudoshkencore në formë poezie. “Nuk ka të vërteta objektive. Ne të gjithë fabrikojmë vetë dijen tonë”.NJËQIND MJELLMA kam kafkën e një mjellme - a mund ta vë në prehrin tënd? atje ku ishte truri nuk ka asgjë e kam zier për një orë dhe tani është zhdukur krejt mjellma janë të këqia beson një shoku im por unë di se mjellmat duan të njëjtat gjëra si ne të rrëshqasin mbi ujin të thërrasin përtej liqeneve dikur pashë njëqind mjellma të gjitha ishin të gjalla e pashë vetëm unë të gjitha ishin njësoj isha ulur në barkë duke pirë duhan mjellma të kuqe kundër një qielli të kuq DASMË Taragarh 1998 – për Jannen dhe Anitën Na bëj neve dhe përreth neve, gjithçka Le ta jetë djathë dhe ylber. Le ta jetë bar Fusha të gjelbra të zbukuruara me të verdhën të zbukuruara me qull qumësht dhe drithë dhe vilanella Le të mbajë frut, të marrë dhe japë pamje nga jashtë dhe shikim nga brenda E zeza le të bëhet e bardhë, të bëjë qëllim dhe ngushëllim, të rrjedhë ujë luaj frut të fortë, hiqi farërat e këqia. Le të jetohet gjatë Kohën le të vijë me vela Le të jetë këtu dhe të ikin ditët Bëje të gjatë dhe të shpërndarë me faqe të skuqur, të përjetshëm Bëj lopë dhe fiq Bëj gjumë dhe ringjallje Hape gjoksin tënd, rrite drurin e majit Le ta jetë ne Le të mos humbim rrugën NË DET Gjatë ditës ishte si një natë e vogël kur shkuam poshtë në hambar dhe hamë ca biskota Motorët punonin por ishte e pamundur të thoshe a ecnim përpara Dukej nganjëherë sikur dallga e anijës na thithte brenda duke u mbyllur përreth nesh si barka të palëvizshme shoqëruese sikur të ishte porti Gjithë deti ishte porti Nën sipërfaqe kishte delfinë derra deti, peshq që kullosnin nëpër kullota prej bari. Ishte e pamundur të shkoje atje megjithatë e pamë si një të ardhme Ajsbergë vërtiteshin drejt nesh Ne të gjithë shkuam në kuvertë dhe ngritëm flamurin në përgjigje të një sinjali të gjatë gri të cilin mendonim se e kishim dëgjuar dhe prapë e prapë qetësonim njëri-tjetrin se askush nuk dëshironte ta braktiste barkën Por nuk ishte e vërtetë sepse vetëm një natë më vonë, inxhinieri i parë mori peshkun e tij të kuq me vetë dhe iku jashtë bordit Kishim aparate për të matur të gjitha gjërat por agimet polare i përvetësuan dhe filluan të luanin me to dhe çdo natë kishte diçka si një ditë të vogël në mes kur agimet polare luanin dhe njerëzit nxirrnin ëndrrat nga vetja ndonëse ishin tashmë aq larg Ne ishim heronj edhe pse askush nuk na pa Vija bregdetare vinin dhe shkonin larg me aroma erëzash dhe veshje të brendshme grash por ne nuk i donim më Bile rripin e sirenave e kaluam të patrazuar Vetëm një herë kishim ftohtë kur një ishull rrodhi pas një mëngjesi me kanibalë të lumtur miqësorë që pinin qumësht kokosi nga kafka dhe këndonin ngadalë nga shkëmbinjtë duke u flijuar për njëri-tjetrin Pas kësaj ishte një kohë e gjatë para se jeta guxoi të dilte dhe të rrufiste në kuvertë Kuverta ishte me gunga nga perçinat dhe albatroset rrëshqiteshin pak nganjëherë por zakonisht ia dilnin mbanë (disi) dhe rrinin duke na vështruar qetë në mënyrën si ne vetë vështronim automatet tona të zbrazëta cigaresh Kapiteni na tregoi hartën e tij dhe tha: Harta është katrore por bota e rrumbullaktë a kupton dikush dallimin? dhe pastaj qeshi sikur koka e tij vetë donte të ikte duke u vërtitur kështu që mund ta kuptonte Por ne të tjerët e preferonim hartën Jo sepse ishte më e besueshme vetëm që ishte e bardhë në anën e pasme dhe kjo disi dukej shpresëdhënëse edhe pse askush kishte ndërmend ta thoshte Në det nuk është e lehtë të dalësh mbanë Robinson Crusoe u përpoq dhe Holandezi Fluturues dhe fëmijët e kapiten Grant-it babai i Pipi Çorapgjatës por të gjithë u bënë viktima vegimeve dhe përfunduan si legjenda të thjeshta për njerëz me nerva të dobëta Deti nuk i donte ata ose pretendimet e tyre të fryra Ne vetë duhet të qëndronim aq gjatë sa nuk përpiqeshim të ecnin rrugët tona Aq gjatë sa peshkaqenat kishin ushqim gjetiu Aq gjatë sa vazhdonte uji i freskët Aq gjatë sa jeta na ishte e shtrenjtë VESH JESHILË A ke parë, thashë qiellin, tani është gati i bardhë dhe vjedh dritën nga atje, sikur i kulluar. As hije nuk janë mbetur, thjesht treten. Kjo është pranvera, dhe mos ki frikë, mund të shkojmë brenda, kemi një vatër ku kemi degë në një vazo. Ato po mbijnë vesh jeshilë. Ulu këtu dhe fishkëllej një melodi kurse unë përgatis shtretërit për udhëtimin Kjo është serioze, nuk kemi shumë kohë nëse duam të shohim lejlekët, dhe sot, drejt mbrëmjes arriti një shpend tjetër i madh por ti nuk e pe ti ishe gjetiu unë thirra por ti nuk erdhe INTIMITETI Ju keni një intimitet mes jush nuk dini kur të vini dhe ikni në dëborë ashtu si kaloni dorashka kundër gojës dhe syve pak të çarë nga e ftohta të kthyer drejt njëri-tjetrit. Ju keni një farë devotshmëri, dhe në shtëpi keni zymbyla asgjë më shumë se kjo ndoshta nuk njihni një ntimitet për të shkrirë pakëz dëborë GURI ISHA UNË Doja të isha diçka tjetër. Mbase të gjeja një hark dhe shigjeta, ose të skalisja diçka me thikë. Nuk doja të jetoja nëse do të kishte më shumë biskotë. Nuk doja të veshja këmishën me shirita të kaltër. Shkova në kopsht dhe hoqa këmbën zvarrë. Shpresova se do të pritesha dhe do të kishte gjak. Këputa dhe torturova një gjethe. U çudita nëse gjithçka mund të bëhej e zezë. U çudita nëse salsiçja dhe patatet mund të kishin bebe, dhe a do të ishin aq të djegura. Mbajta dorën time mbi diellin derisa vdiq. Doja të gërmoja një gropë dhe të vendosja një gur. Dhe guri isha unë. Dhe atje do të rritej. Dhe guri isha unë, dhe u rrit në një burrë. TELEFONI A ishte telefoni ato u thirrën ato vite kur vozitëm duke humbur udhën mbi kabllo të heshtura të vrazhda mbi shtratin e liqenit dhe askush nuk iu përgjigj më sinjaleve të gjata A ishte për shkak të telefonit fëmijët shpunë kukullat e tyre brenda në shtëpi të mbështjellura në fije të gjata të zeza binin e binin njëmijë zile të pagjumë A ishte telefoni që u përgjigj dhe ishe ti që e dëgjova duke marrë frymë pranë aparatit të tostave A ishe ti apo numri yt që refuzoi të zbulonte sekretin e vet A ishte telefoni që ecte prapa nesh nëpër fushën dhe qentë tanë që bisedonin me njëri-tjetrin me ata zëra të hollë sikur të ishin të porsashtrydhur në një errësirë akoma më të errët A ishte telefoni që qau ose askush që e dinte numrin ose një tjetër askushi që dinte kujt t’i drejtoheshim në raste të jashtëzakonshme reçeli boronice në dysheme moçal lëkurë ose shqetësim sinjali A ishte telefoni që dikur ngreu receptorin dhe na uroi mirëseardhjen në të ardhmen dhe neve vetë që u përgjigjëm dhe ishim tepër të shqetësuar lëshuam përdhe gjithçka që na përkiste në kafazin e shkallëve A ishte telefoni që qetësisht kërkoi të merrte përsipër thirrjen dhe ashensorët që duhet ta bënin ushëtimin krejt të vetëm kurse ne zhvishnim pendët tona në holl dhe tufa operatorësh mblidheshin në majë të çative A ishin zërat tanë që u bënë gjithmonë e më të dobëta ose a ishte telefoni që u bë dyshues dhe gulçoi nga kraharori se duhet të ishim gjetiu A ishte telefoni që na braktisi të shpërnguleshim në vende më të ngrohta dhe zogjtë që me kaq zell u përgatitën për dimrin në kabinat e telefonit A ishte telefoni apo ishte numri i gabuar A ishin makina që ulërinin në shtrëngatën e protestave të shikuesve A ishte një thashetheme që u përhap në lëndën e djegshme apo dikush që telefonoi qetësisht dhe tregoi si mbaroi historia KUR TË DIGJEM Kur të më djegin do të të kujtoj, Marie që ishte rreth asaj kohe ty zakonisht të vinte një puçërr në lëkurën e kokës, dhe thoshe se duhet të ha më shumë zarzavate asaj kohe dhe dielli ndriçonte brenda përreth kurrizit, ku kishim një fuçi që ishte plot me akull dhe gjithmonë me një mi ose të tillë nga vjeshta e mëparshme në gjendje shumë të përparuar kalbimi kështu që kaloje pa shikuar dhe dilje në kopsht publik për të bërë banja dielli - kjo është koha që ishte, dhe ende është edhe pse kaluan vite, por kur të digjem megjithëse keq, do të të kujtoj ty dhe si i urreje qentë dhe si në të vërtetë kurrë nuk ishe mësuar me mua JU KENI BLERË NJË DRITË Ju keni blerë një dritë kështu që mund të shihni orenditë tuaja I keni orenditë kështu që mund të jeni qenie njerëzore dhe të uleni në to Jeni të ulur në to dhe pini këto cigare E përqafoni njëri-tjetrin dhe ju merr malli të ktheheni në savanat Sekonda kalojnë minuta dhe orë Ditë javë dhe vite Shekuj ju ndajnë nga savanat Ju keni zgjedhur tashmë dritën dhe orenditë dhe cigaret jo savanat TË VËSH NJË GJËSEND NË MYSHK Nganjëherë kur je duke ecur në një pyll. Nganjëherë kur je duke ecur në një pyll, përkulesh. Ndaj dheut dhe vë një gjësend atje. E vë atje në një vend të lezetshëm në myshk. Kjo është si një ushtrim, ti praktikon që lë sende në pyje dhe lë dikë tjetër të kujdeset për to. Ajo që e lë, nuk është bërllog. Ti lë një pjesë të vetes sate. Ti e ke kuptuar tashmë Një dorashkë është një pjesa jote, por edhe kukull ose sanduiç. Edhe gjëra të tjera mund të jenë pjesë. Diçka që dikur e posedoje, gjendet në dhe në pyll kur ti ikën, diçka për të cilën mund të kishe pasur nevojë, pa të cilën s’mund të jesh, një pjesë jete ose një pjesë e madhe. Dhe myshku do të rritet mbi të, dhe harresa do ta marrë. Dhe pylli do të rritet, dhe makina do të vijnë. Dhe pylli do të bjerë, dhe myshku do të bëhet copash, dhe vendi do të marrë të ardhura eksporti, dhe nuk do të ketë asgjë më. Në njëqind vjet, një pyll i ri do të rritet, dhe gjithçka do të ketë ikur dhe do të jetë e harruar. NJERI Njeriu mund të bëhet gjithçka dhe të bëjë gjithçka Shko në çdo shtëpi dhe thuaj të gjitha emrat që ka Njeriu mund të rri pezull në barka shkëmbi oqeani të qajë lotë zyre të bëjë pula të vështira dikush shikon këmbët habitet përse njeriPërse unë? GJUNJTË E TYRE Nganjëherë, kur shikon njerëz, mund të çuditesh kur sheh se hundët e tyre janë tepër të mëdha. Ose se gjunjtë e tyre nga afër duken si fytyra të vjetra, sikur të ishin rritur jashtë jetëve të mëparshme. ERA E SIGURIMIT NJERËZOR Era e sigurimit njerëzor mbaroi rreth vitit 1840. Kjo qe koha kur trupat nuk përmbanin dot më shpirtrat e tyre. Një gabim kishte ndodhur, njerëzit çoheshin herët në mëngjes dhe shikonin nëpër dhomë, vinin këmbët e tyre mbi dyshemetë e ftohta të drunjta me cifla dhe shkonin drejt dritareve. Në ato ditë ishte më bukur jashtë, shihje kryesisht gjethe. Kishte miniera të nxira dhe prodhime hekuri, por jo si tani, një zymtësi mbi gjithçka. Jashtë dritares gjendej një agim i pafajshëm, një si bekim, ose një kujtim për bekimin e vjetër të zgjohesh dhe të jesh brenda tij. Ndodhi atëherë, në vitin 1840 në vjeshtë, në stinën më të bukur, që trupat nuk i përmbanin dot më shpirtrat e tyre. Ngrica ishte atje si një dorë që fshinte nëpër barin. Shpirtrat u zvogëluan dhe filluan të bredhnin. Gjetën rrugën deri në qytet. Atje, erëra frynin poshtë nëpër rrugë të zbrazëta. Kishte duhanshitës atje dhe kazino. Shpirtrat kërkuan punë dhe gjetën punë, u martuan dhe patën fëmijë, fituan një pikëmbështethe në organet publike dhe në mapot dhe ndërtuan gjithë këtë botë shqetësimesh. Por trupat u afruan sa më shumë nën Zotin, lulëzuan në të gjitha ngjyrat e vjeshtës para se harresa më në fund i hoqi, në shtëpi, në grumbullin madhështor të gjetheve të Zotit. CIGARET Ti sheh njerëz si ledhatojnë cigaret e tyre. Me anën e butë brenda gishtit të mesëm, sikur të ishin fëmijë të vegjël. Sikur njerëzit të ishin fëmijë të vegjël dhe cigaret, kafshët e tyre të vogla. Pastaj vjen zjarri i vocërr, dhe kafshët fillojnë të digjen në një cep, dhe njerëzit i thithen brenda. Me lakmi, siç thonë. Egërsisht. Të pamëshirshëm. Pa mëshirë. E bëjnë për ndonjë njeri tjetër ose për ndonjë gjësend tjetër. Së pari, ledha e vogël. Pastaj zjarri. Një mall për sakrificën, për ta flijuar veten. Për t’u bërë kafshë dhe për të dhënë ditët e tyre.  MOS DIL JASHTË Problemi me moshën tonë. Njerëz kanë thënë: nuk ka rrugë përjashta. Por unë them: ka tepër shumë rrugë përjashta. E gjitha që ofrohet janë rrugë përjashta, por asnjë rrugë përbrenda. Ata thonë po ashtu: Të gjitha rrugët përjashta janë tashmë të ngrëna nga përdorimi. Por unë them: Atëherë përpiqu të gjesh një rrugë brenda. Sepse rruga përbrenda nuk mund të jetë e ngrënë nga përdorimi. Sapo të kesh hyrë, ti je atje. Atëherë i ke përreth. Atëherë mund të ulesh pranë zjarrit. Por kur u provua një rrugë përjashta dhe ti më në fund ke dalë, shpejt dëshiron të hyjsh përsëri, sepse këtu jashtë nuk ka asgjë përveç mungesës dhe hapësirës së ftohtë. Nga vjen hidhërimi dhe ky zhgënjim me rrugët përjashta. Prandaj unë them: Mos dil. Hyj brenda në vend të kësaj. Dhe nëse shtëpia fillon të lëkundet, rri i ulur. Rri i ulur me një buzëqeshje të bukur. NGA? E di se shumë e pyesin veten nga vjen kjo, a është nga brenda ose nga jashtë, dhe a mund të mbarojë. Atëherë unë besoj se duhet të jetë nga jashtë. Mund ta shohësh nga duart, siç mbahen të shtrira, të gatshme për ta marrë. E gjithë qenia është e kthyer kështu, me fytyrën e të gjitha. Brenda, asgjë nuk është kthyer, vetëm shpina. Ti nuk pret asgjë nga ai drejtim, prandaj nuk ka fytyrë atje. Mund të qeshësh atje, por e qeshura del nga goja dhe dëshiron të takojë çfarëdo që vjen nga jashtë, dhe ta përshëndesë, dhe ta çojë brenda prapë. Disa njerëz thonë se ne shtrijmë duart tona dhe qeshim për të dhënë gjëra që i kemi, por ky nuk është mendimi im. Mendoj se thjesht duam të marrim e të marrim, kurdoherë duam më shumë. Nuk mendoj se mund të kemi çfarëdo. Pastaj ata çuditen nëse mund të harxhohet. Atëherë përgjigja ime është se nuk mundet. Kjo është shumë e sigurtë. Mbahet për gjithë jetën.

Prej 20-23 tetor në Tetovë u mbajt Edicioni IX i Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë "Ditët e Naimit".

lajme

 
lajmi
Prej 20-23 tetor në Tetovë u mbajt Edicioni IX i Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë "Ditët e Naimit", ku morrën pjesë poetë nga dhjetëra vende të ndryshme të botës si: Uruguaji, Suedia, Italia, Skocia, Franca, Danimarka, SHBA, Palestina, Turqia, Greqia, Norvegjia, Hungaria, India, Lituania, Japonia, Izraeli, Kroacia, Irlanda, Islanda, Sllovenia, Rumania, Bullgaria, Botcuana, Irlanda, Kroacia, Mali i Zi, Shqipëri, Kosovë, Maqedonia etj. Festivali filloi me vendosjen e luleve në shtatoren e poetit kombëtar shqiptar Naim Frashërit para Qendrës Kulturore të Tetovës nga ana e laureatit të Edicionit të nëntë Thomas Tidholm dhe drejtorit të Festivalit, Shaip Emërllahu. Më pas fishekzjarret dhe flakadanët çelën siparin e festivalit. Në foajenë e Qendrës kulturore u hap ekspozita e artit pamor me piktura të artistëve shqiptarë nga Maqedonia dhe Shqipëria me titull "Pelikani". Festivalin e hapi drejtori festivalit Shaip Emërllahu, i cili në mes tjerash tha se "Festivali Ndërkombëtar i Poezisë "Ditët e Naimit" është një nga urat, ku komunikojnë letërsitë, ku poetët tubohen dhe copëza fisnikrimi shpërndajnë njëherit. Këto ura festivali janë të rrënjës shpirtërore dhe kanë qëndrueshmëri. Në murin e saj siç e shihni murosen pjesëmarrje të krijuesve të ardhur nga brendia cepeve të ndryshme të botës siç është i këtij edicioni Uruguaj - Japoni dhe Islande-Botcuanë. Kjo na ben të lumtur, që raca jonë e poetëve se bashku arrin te ngrejë kulmin e intimitetit të gjuhës shpirtërore. Të dashur poetë, uroj që brenda këtyre ditëve të festivalit të merrni emocione që do t'iu kujtojnë vazhdimisht Tetovën e poezisë" Në pesë orët letrare të festivalit u prezentuan poetët Thomas Tidholm (Suedi), Martha Canfield (Uruguaj), Alessio Brandolini dhe arbëreshi Mario Bellici (Itali), Stewart Conn (Skoci), Cecile Oumhani (Francë), Erik Stinus, Niels Hav dhe Thomas Boberg (Danimarkë), Allicia Stallings (SHBA), Sara Mathai Stinus (Indi), Nathalie Handal (Palestinë), Adnan Ozer dhe Alper Çeker (Turqi), Elena Psarilidou (Greqi), Gabor Mandi dhe Otila Hana Blerta (Hungari), Ludvikas Jakimaviciaus (Lituani), Tono oka Hide aki (Japoni), Rami Saari (Izrael), Drago Shtambuk dhe Zharko Mileniç (Kroaci), Ren Powell (Norvegji), Elaine Murphy (Irlandë), Birgitta Jonsdottir (Islandë), Peter Semoliç dhe Jana Putrle Srdiç (Slloveni), Anna Boyannova dhe Roman Kissiev (Bullgari), Tiro Sebina (Botcuanë), Silke Blumbach (Gjermani), Visar Zhiti, Halit Shamata, Fatbardh Rustemi, Ylli Xhaferri, Dhimitër Pojanaku dhe Kujtim Morina (Shqipëri), Ibrahim Kadriu dhe Agim Deva (Kosovë) dhe Remzi Salihu, Lulëzim Haziri, Adem Abdullahu dhe Gordana Mihaillova Boshnakova (Maqedoni). Në Universitetin e Tetovës, ku ka përshëndetur rektori Dr. Nexhbedin Beadini është bërë prezentimi i laureatit të sivjetëm "Naim Frashëri", poeti suedez Thomas Tidholm. Dhjetë poetët që janë njëherit edhe profesorë janë prezentuar para studenteve në Universitetin e Evropës Juglindore në Tetovë. Karavani i poetëve ka vizituar pikën turistike të Kodrës së Diellit. Atje është mbajtur ora letare, ndërsa sekretari shtetëror i kulturës Kastriot Abdyli ka shtruar për poetët një koktej. Në kuadër të programit të festivalit janë promovuar edhe librat me poezi "Edhe lakuriqët janë zogj të atdheut të pakënduar" të poetit kroat Drago Shatmbuk dhe "Muri i gjallë" i poetit Ahmet Selmani. Për këto libra kanë folur kritiku Xhelal Zejneli dhe poeti Visar Zhiti. Gjithënjë në kuadër të programit poetët kanë vizituar Arabati Baba Teqe dhe objektin e Xhamisë së Larme në Tetovë. Në orën e madhe letrare "Meridiane poetike" janë ndarë çmimet letrare të festivalit dhe janë shpallur Anëtarët e Nderit. Juria e përbërë nga poeti irlandez Desmond Egan, kritikja Moon Choung Hee nga Koreja Jugore dhe kritiku Ahmet Selmani kan vendosur që çmimi letrar Naim Frashëri t'i jepet poetit suedez Thomas Tidholm nga Suedia. Fitues i çmimit letrar "Menada" është shpallë poetja palestineze Nathalie Handal, çmimi letrar "Oeneumi" iu dha poetit Drago Shtambuk, kurse çmimi "Qiriu i Naimit" iu nda poetit arbëresh Mario Bellici. Ndërkaq, përveç laureatit Thomas Tidholm, Anëtarë Nderi të festivalit u shpallën edhe poetët Erik Stinus nga Danimarka (fitues i çmimit letrar "Menada" më 2002), Visar Zhiti nga Shqipëria (fitues i çmimit letrar "Naim Frashëri" më 2001) dhe poetja Martha Canfield nga Uruguaji. Edhe sivjet festivali botoi antologjinë e poetëve pjesëmarrës të përgatitur nga Ahmet Selmani dhe Shaip Emërllahu dhe të përkthyer në gjuhën shqipe nga poetja Silke Liria Blumbach me titull "Kur të digjem". Hapja dhe mbyllja e Festivalit drejtëpërsëdrejti u transmetua në TVM-Programi në gjuhë shqipe. Festivalin e ka mbështetur Ministria e Kulturës, Komuna e Zhelinës, Posta e Maqedonisë, hotel "Liraku" dhe ferma "Vezë Sharri". Skenën mjaft të qëlluar e ka ideuar piktori Savash Veliu, ndërsa e ka realizuar firma "EuroGips" nga Uzurmishti. A. Arsllani

Poetit suedez Thomas Tidholm i jepet çmimi "Naim Frashëri"

lajme

 
lajmi
Press-2005


Laureat i Çmimit te madh "Naim Frashëri" të Edicionit IX të Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë "Ditët e Naimit" është poeti suedez Thomas Tidholm. Ky është vendim i Jurisë së Festivalit i përbërë nga Desmond Egan (Irlandë), Moon Chung Hee (Koreja e Jugut) dhe Ahmet Selmani nga Maqedonia. Ndërkaq, ne kete edicion Drejtoria e Festivalit do ta shpalle edhe Anëtar Nderi laureatin e sivjetshëm. Festivali Nderkombetar i Poezise “Ditet e Naimit 2005” do te mbahet prej 20 – 23 tetor ne qytetin e Tetoves. Këtë e bëri të njohur në një Konferencë shtypi të mbajtur më 28 shtator në Qendrën kulturore në Tetovë drejtori i Manifestimit Letrar Ndërkombëtar "Ditët e Naimit" Shaip Emërllahu. Fitues të mëhershëm të këtij festivali janë emra të njohur si: Ismail Kadare (Shqipëri), Desmond Egan (Irlandë), Ali Podrimja (Kosovë), Murat Isaku (Maqedoni) etj. Në edicionin e sivjetëm ardhjen e kanë konfirmuar 42 poetë nga 37 vende të botës: Suedi, Kanada, Itali, Skoci, Francë, Danimarke, SHBA, Palestine, Turqi, Greqi, Gjeorgji, Hungari, Çeki, Zelanda e Re, Lituani, Japoni, Izrael, Kroaci, Islandë, Irak, Slloveni, Rumani, Bullgari, Egjipt, Algjeri, Marok, Kolumbi, Bahrein, Boçuana, Irlandë, Siri dhe poete shqiptare nga Mali i Zi, Shqiperia, Kosova dhe Maqedonia. Sikurse vitet e kaluara, edhe sivjet Drejtoria do te botoje antologjine me poezi te poeteve pjesemarres ne kete edicion, te cilin e kane pergatitur Ahmet Selmani dhe Shaip Emerllahu. Perkthimet e poezive i ka bere poetja Silke Liria Blumbach. Sivjet struktura programore per shkak te numrit te madh te poeteve do te ndryshoje. Keshtu, nuk do te kete akademi solemne si vitet e shkuara. Drejtoria ka vendosur qe per shkak te dimensionit gjithnje e me te gjere qe merr festivali figuren e Naim Frasherit ta afirmoje permes sesioneve shkencore qe do ti organizoje neper pervjetore te poetit tone kombetar, siç e organizoi nje te tille ne 100 vjetorin e vdekjes se tij, botimin e kumtesave te te cilit i nxorri ne nje liber special. Fryma e Naimit do te vije permes recitimeve te poezise se tij. Keshtu, eshte vendosur qe ne te ardhmen festivali te hapet me vargjet e poezise “Qiriu i Naimit” qe do te jene moto te festivalit. Hapja solemne e festivalit do te behet me 20 tetor ne oren 19 para Qendres kulturore te Tetoves, Poetet pjesemarres do te prezentohen para publikut shqiptar kater here, dy prej te cilave ne Sallen e madhe te Qendres kulturore.

 

Thomas-TIDHOLM

Ne universitetet qe funksionojne ne Tetove do te prezentohet laureati i sivjetem poeti suedez Thomas Tidholm dhe do te organizohet nje ore letrare me poete te njohur, kryesisht me ata qe jane edhe profesore neper Universitete. Gjithashtu, do te hapet nje ekspozite e pikturave te piktoreve shqiptare, do te promovohen libra, do te vizitohen lokalitete kulturore dhe historike. Skenen e ka ideuar piktori Savash Veliu, anetar i Drejtorise se Festiavlit. Festivalin do ta mbeshtes financiarisht Ministria e Kultures, Komuna e Zhelines dhe Firma “Veze Sharri”. Per shkak se harxhimet e festivalit jane me te medhaja, Drejtoria kerkon edhe donatore e sponzore te tjere pa ndihmen e te cileve veshtire e ka ta realizoje programin e parapare per sivjet.

Poetët e botës "shkundën" ndërgjegjen e shqiptarëve

lajme

 
lajmi
Pas tri ditë aktivitetesh të ngjeshura letrare, artistike, muzikore, artit pamor, promovime librash, në qytetin e poezisë Tetovë - Maqedoni, përfundoi Festivali Ndërkombëtar i Poezisë "Ditët e Naimit 2004". Morën pjesë 33 poetë nga vende të ndryshme të botës, si dhe shumë poetë nga trojet shqiptare dhe diaspora. Hapja spektakulare përmes defilimit të veshjeve kombëtare të anëtareve të SHKA"Burimet e Sharrit", magjisë që krijonin fishekzjarret dhe flakadanët e ndezur shkaktoi emocione të paprovuara te qytetarët e shumtë të Tetovës që ishin mbledhur para Pallatit të Kulturës. Ne fillim në holin e Pallatit të kulturës u hap ekspozita me piktura të piktorëve nga Tunizia, Polonia, Iraku, Shqipëri dhe Maqedonia. Edicionin e Tetë të Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë "Ditet e Naimit 2004" e hapi drejtori Shaip Emërllahu, i cili në mes tjerash tha se "p ër tri ditë resht ne do të lëvizim brenda qiellit poetik të qytetit të poezisë, Tetovë. Gjeografia e poetëve pjesëmarrës që përfshin të dy krahët shumëkilometërsh të globit, SHBA / Korea Jugore, na thotë zgjerimin e dimensioneve të dritares së këtij edicioni, provon forcën e magjisë së poezisë që ka ngritur kësish kode komunikimi me lexuesit. Këmbëngulës deri në fund, ne vazhdojmë të ecim rrugës që të ngjisin mbi ura që dijnë t'i ngrejë raca jonë letrare". Këtë edicion e përshëndetën zëvendëskryeministri i R. së Maqedonisë Musa Xhaferi dhe kryetari i Tetovës Murtezan Ismaili. Referatin per jetën dhe veprën e poetit tonë kombëtar Naim Frasheri e mbajti studjuesja e njohur e letërsisë, prof. dr. Floresha Dado. moon02v Akademinë solemne e shoqëronin pikat muzikore e artistike tëe artistëve korçare nën regjinë e Dhimitër Orgockës. Në Sallën e Madhe të Pallatit, në një skenë impresionuese të ideuar nga piktori Savash Veliu dhe të realizuar nga firma "Korona", para dashamirëve të fjalës së shkruar u mbajtën dy orë letrare, ajo "Në botën e poezisë" dhe "Rruzulli poetik", ku poezitë e tyre i lexuan poetë nga vende të ndryshme të botës: Desmond Egan - Irlandë, Craig Czuri dhe John J. Rigo - SHBA, Moon Chung Hee - Koreja e Jugut, Abdul Hadi Sadoun dhe Rassim al Ismail - Irak Rafaelo Patino - Kolumbi, Ana Istaru - Kostarika, Silke Blumbach dhe Scharf Chryssanthi Sahar - Gjermani, Juan Camerun - Kili, Alper Çeker dhe Xhevdet Karal - Turqi, Katia Ermenkova dhe Polina Todorova - Bullgari, Abdelkerim Khalki dhe Houda_Ben Driss - Tunis, Marta Iszak, Vinicius Paul Gheorghe dhe Joan Es Pop - Rumani, Ashour Fenni, Nouar Abidi dhe Yousef Chagra - Algjeri, Psaraldis Elena - Greqi, Giommarini Maria Adele dhe Silvia Raccichini - Itali, Tone Shkrjanec - Slloveni, Natalle Moseshvili - Gjeorgji, Bistra Ilin dhe Iskra Peneva - Serbi, Ivo.Ledergerber dhe Fred Kurer - Zvicër, Margorzata Rudowic - Poloni, Fatos Arapi, Agron Tufa, Arian Leka, Ilir Levonja, Vitore Stefa Leka dhe Elvana Zaimi - Shqipëri, Sali Bashota, Gashi Osman dhe Ragip Sylaj -Kosovë, Murat Isaku, Vasil Tocinovski, Hristo Petreski, Iljaz Osmani, Salajdin Salihu, Isuf Sherifi dhe Ismail Iljazi - Maqedoni. Në Universitetin e Evropës Juglindore në Tetovë u bë prezentimi i fituesit të "Naim Frashërit", poeti irlandez Desmond Egan. U lexuan poezi të tij dhe vetë poeti Desmond Egan iu përgjigj interesimeve të publikut. Në fund të takimit u shfaq një film për jetën dhe veprën e tij. desmond03vNë këtë edicion u promovuan edhe botimet më të reja te Diteve te Naimit, siç ishin Antologjia e poezive të poetëve pjesëmarrës "Trokitje në mur", përmbledhjet me poezi "Dorë për dore me tragjedinë" e Fatos Arapit, "Strabizëm", e Arian Lekës, "Portali i yjeve" i Artan Arsllanit dhe "Ëndërr oborrtare", një përkthim në maqedonisht i Shaip Emërllahut. Kritiku Ahmet Selmani e zbërtheu botën poetike të autorëve të këtyre librave, ndërsa për veprën e përkthyer në maqedonisht "Ëndërr oborrtare" foli kritiku letrar maqedonas, prof. dr.Vasil Tocinovski. Komisioni letrar i përbërë nga prof. dr. Floresha Dado (kryetar), dr. Osman Gashi dhe Ahmet Selmani në fund të Festivalit vlerësoi me Çmimin e madh letrar të festivalit "Naim Frashëri" poetin e njohur irlandez Desmon Egan. Poetes nga Koreja e Jugut, Moon Chung Hee ia ndau çmimin letrar "Qiriu i Naimit". "Çmimin letrar "Menada" e mori poeti Sali Bashota nga Prishtina, ndërsa çmimin letrar "Oeneumi" iu nda poetit Agron Tufa nga Tirana. Çmimet ua dorëzoi drejtori i MNL "Ditët e Naimit", Shaip Emërllahu. Poetët pjesëmarrës në këtë festival vizituan monumentet kulturo historike të Tetovës dhe të qytetit të Shkupit. Në fund të Festivalit për nder të poetëve pjesëmarrës u shtrua një darkë solemne në restoranin "Ara" në Tetovë, ku u argëtuan deri në mesnatë me këngë dhe muzikë shqipe nga këngëtarët Jetmir Rexhepi dhe Jeton Pustina. Regjinë e festivalit e bëri regjisori nga Korça, Dhimitër Orgocka, i cili edhe deklamoi poezi të poetit kombëtar Naim Frashëri dhe poetëve bashkëkohor shqiptar dhe të huaj. Gjatë tri ditëve të festivalit u ekzekutuan edhe mjaft pika muzikore, ndërsa vargjet e potëve në skenë u përcollën me flautë dhe piano nga artiste korçarë. Skena e festivalit këtë vit ishte madhështore dhe mjaft funksionale. Ajo u ideua nga piktori i njohur Savash Veliu, ndërsa u realizua nga firma "Korona" - Tetovë.
Deklaratë e laureatëve të MLN "Ditët e Naimit"
Fituesi çmimit më të lartë "Naim Frashëri", poeti i njohur irlandez Desmond EGAN "S'do ta harroj kurrë këtë natë, që ma dhuroi këtë çmim të shkëlqyer, që erdhi si një mirënjohje nga vlerësimi i Komisionit të Drejtorisë së festivalit. Dëshiroj që të përshëndes drejtorin Shaip Emërllahu, i cili bëri një organizim, një eviniment të mrekullueshëm, ndaj dhe e falënderoj për këtë nder që ma bënë në këtë festival". Fituesi i çmimit letrar "Menada", Sali BASHOTA "Jam shumë i nderuar dhe i gëzuar për këtë çmim letrar, të cilin do ta kem kujtim të përhershëm nga Tetova". Fituesi i çmimit "Oeneumi", Agron TUFA "Nëse poezia ime do të më sillte të njëjtën kënaqësi, sa që më solli ky çmim, atëherë këtë çmim do ta mbaj si një relikt për gjithë aktivitetin që u bë, si një simbol i poezisë, që ka sjellur kryeqendrën e saj nacionale shqiptare në Tetovë, duke përfshirë edhe atë ndërkombëtare". Fituesja e çmimit "Qiriu i Naimit", poetesha e mirënjohur nga Koreja e Jugut, Moon Chung Hee "Ky festival i organizuar aq mirë, ku kishin ardhë poetë nga vende të ndryshme të botës, përbën një ngjarje të rëndësishme në radhë të parë për popullin shqiptar, por njëkohësisht edhe për të gjithë ne që kishim bërë mijëra kilometra për të qenë pjesë përbërëse e kësaj feste poetike. Unë po kthehem me një vlerësim që ma dhuruan shqiptarët. Eshtë ky "Qiriu i Naimit" i cili do të ndritë edhe në Korenë time. A. Arsllani